O κεκλιμένος Αρχιμήδης

Η ενδιαφέρουσα φωτογραφία του Αρχιμήδη στο φεγγάρι έγκειται στο γεγονός, ότι εκτός από τα κοινά χαρακτηριστικά με τους άλλους κρατήρες στη Σελήνη, το επίπεδο του πατώματος του κρατήρα είναι ασυνήθιστα κεκλιμένο Ένας κρατήρας είναι μια τρύπα στο έδαφος από  πτώση αντικειμένου. Συνήθως το πάτωμα είναι ισοϋψές μέχρι την επιφάνεια. Εδώ βλέπουμε, ότι η λάβα έχει υποχωρήσει από τη μια πλευρά ή έχει ανυψωθεί από την  άλλη λόγω εσωτερικής διόγκωσης. Η φασματική εξέταση δείχνει ομοιμορφία στο πάτωμα, αν και η φωτεινότητα από το ηλιακό φως διαφέρει. Σε κάθε περίπτωση το Ιαπωνικό όχημα Kaguya-Selene πρόσφερε υλικό για πρόσθετη επιστημονική έρευνα και μοναδικές φωτογραφίες της ορατής και αθέατης πλευράς της Σελήνης.

Η νύχτα έγινε ημέρα από έκρηξη μετεωρίτη

Ξαφνικά μετά τα μεσάνυχτα 19 Νοεμβρίου, 12:07 για την ακρίβεια, η νύχτα έγινε ημέρα, κυριολεκτικά, πάνω από τη Γιούτα-Utah, όπως δείχνει το video (κλικ εδώ > from KSL TV αλλά και οι μαρτυρίες όλων όσοι βρίσκονταν έξω και τηλεφωνούσαν σε κανάλια και άλλους φορείς. Άστραψε ο ουρανός σαν να φωτιζόταν από τον ήλιο και σείστηκε το έδαφος από τα ηχητικά κύματα. Δεν μπορούσε να είναι κάποιο μετέωρο από τις Λεοντίδες της εποχής. Λίγο αργότερα έγινε γνωστό, ότι και από το Κολοράντο, το Ιντάχο και Γουαϊόμι φάνηκε η λάμψη από την έκρηξη του ουράνιου αντικειμένου. Υπολογίστηκε να είχε την ισχύ ενός τόνου ΤΝΤ. Ασφαλώς, κάποιος μικρός μετεωρίτης εξερράγη στην ατμόσφαιρα.

Τo στιγμιότυπο, παρακάτω, δεν τρομάζει, είναι ένα όμορφο σκηνικό από χθεσινό, 18 Νοεμβρίου, μετέωρο στη Σανγκάη, Κίνα-Shanghai-China. Φωτο: Jefferson Teng.

Μετενσάρκωση στον Ήλιο, από 1029 έγινε 1032

Το διαστημικό ηλιακό τηλεσκόπιο Soho φωτογράφησε τις κηλίδες 1032 και 1033 στον ηλιακό δίσκο, αλλά, προφανώς η κηλίδα AR 1032 είναι μετενσάρκωση της ηλιακής κηλίδας 1029, που αναφέρθηκε πολλές φορές τις προηγούμενες ημέρες. Σε κάθε περίπτωση και οι δυο κηλίδες στο βόρειο ημισφαίριο είναι μέλη του Κύκλου 24.

Photo:Soho

"Αντίο Ήλιε μέχρι το 2010" είπε και δάκρυσε...

"Η τελευταία εβδομάδα ήταν ξεχωριστή, καθώς ο Ήλιος ανατέλλει στο νότο και δύει στο νότο μετά από μια ώρα μόνο", αναφέρει ο Fredrik Broms, που πήρε αυτήν την υπέροχη φωτογραφία από την πόλη Kvaloya της Νορβηγίας. "Σήμερα, όμως, 16 Νοεμβρίου ο Ήλιος μόλις και πέρασε πάνω από τον ορίζοντα".  Από τώρα αρχίζει μια μακρά περίοδος χωρίς Ήλιο για τους κατοίκους που ζουν γύρω από τον Αρκτικό Κύκλο. Το πόσο διαρκεί το σκοτάδι εξαρτάται από το γεωγραφικό πλάτος. Για τον Fredric ο Ήλιος θα ξαναβγεί στο τέλος Ιανουαρίου 2010.

Μόλις και πρόλαβε να δει και να φωτογραφίσει τις τελευταίες ακτίνες του ήλιου.

Για μας, είναι παράξενο μια ημέρα να διαρκεί μόνο μία ώρα και μετά να βυθίζεται ο άνθρωπος στο σκοτάδι.

"Goodbye sun, until 2010!", είπε συγκινημένος.

Kαλό βράδυ από τον Ωρίωνα

Όνειρο ή πραγματικότητα ο κατακλυσμός των άστρων;

Το αστέρι του πλανητιικού μας συστήματος είναι ο Ήλιος, όπως όλοι γνωρίζουμε, αλλά δεν γνωρίζουμε, ίσως, ότι συνήθως τα άστρα στον ουρανό είναι διπλά. Ο Ήλιος είναι μόνος, ευτυχώς. Διπλό άστρο με φυσικό τρόπο, με βαρυτική επίδραση, δηλαδή, σημαίνει και μεταφορά αερίων από το μικρότερο στο μεγαλύτερο, όπως συνήθως συμβαίνει. Όταν ένα άστρο περιφέρεται γύρω από το άλλο ασκούνται τεράστιες δυνάμεις απορρόφησης μέχρι εξαντλήσεως του μικρού και έκρηξης σε άστρο νόβα ή και σουπερνόβα και μετατροπής του σε άστρο νετρονίου ή μαύρης τρύπας. Αυτή είναι η κατακλυσμική κατάσταση του άστρου. Βέβαια, όλα αυτά απαιτούν συγκεκριμένες φυσικομαθηματικές συνθήκες, όπου όταν συντρέχουν θα έχουμε τέτοιες καταλήξεις.

Η καλλιτεχνική απεικόνιση της εικόνας δείχνει ακριβώς την τραγωδία, που αναφέραμε.

Δελτίο καιρού στο διάστημα 18-11-2009

Από το σημείο coronal hole, που φαίνεται στην εικόνα, ξεχύθηκε στο διάστημα ηλιακό ρεύμα ανέμου, που θα φτάσει στη Γη στις 20 ή 21 Νοεμβρίου. Δεν υπάρχουν ηλιακές κηλίδες σήμερα.

Photo: Soho

Current Auroral Oval:

Photo:STEREO

Ο ουρανός και πλανήτες από 16 έως 22-11-2009

Επιμέλεια Αντώνης Παντελίδης

• Φέτος, οι Λεοντίδες, η ετήσια βροχή διαττόντων φθάνει στο μέγιστό της την Τρίτη,17 Νοεμβρίου. Εάν οι ειδικοί βγουν σωστοί στις προβλέψεις τους, τότε η βροχή θα παραγάγει αρκετά μετέωρα, ιδιαίτερα στην Ασία. Η φάση της σελήνης θα είναι νέα, ανεβάζοντας έτσι τις προσδοκίες μας. Ίσως οι φετινές Λεοντίδες να είναι οι καλύτερες που είχαμε εδώ και χρόνια.  «Προβλέπουμε 20 έως 30 μετέωρα  ανά ώρα στην Αμερική, και έναν καταιγισμό από 200 έως 300 ανά ώρα στην Ασία», λέει ο ειδικός της NASA Bill Cooke. 
  
  
  
  

Ένα λαμπρό μετέωρο τα ξημερώματα φωτογραφήθηκε το 2002 από τον Simon Filiatrault στο Quebec του Καναδά.

• Η Γη θα περάσει μέσα από τα υπολείμματα που άφησε ο κομήτης 55P/Tempel-Tuttle. Το αποτέλεσμα: η βροχή διαττόντων Λεοντίδες.

• Η συνάντηση της Γης με την σκόνη από τον κομήτη πρόκειται να είναι σύντομη, «ίσως λίγο περισσότερο από μερικές ώρες», συμπληρώνει ο Cooke. Οι προβλέψεις διαφέρουν ως προς το πότε θα εκδηλωθεί η καταιγίδα. Οι προσεγγίσεις  δίνουν το χρονικό διάστημα από 9:00 UT μέχρι και 22:00 UT στις 17 Νοεμβρίου (+2 ώρες  = ώρα Ελλάδας). Θεωρητικά, ευνοούνται: η Κίνα, η Ινδία, η Ινδονησία και η Αμερική. Αν και στην Ελλάδα βρισκόμαστε μακριά από τη γεωγραφική περιοχή με τις καλύτερες πιθανότητες για να είμαστε στο κέντρο της βροχής, θα βοηθούσε πολύ στην καλύτερη παρατήρηση αν βρισκόμασταν στην ύπαιθρο, μακριά από τα φώτα της πόλης. Ένας επιπλέον λόγος είναι ότι αυτές οι Λεοντίδες πρόκειται να είναι αμυδροί. Αυτό συμβαίνει γιατί το κύμα ροής του κομήτη περιέχει πολλούς μικρούς κόκκους από τη σκόνη του κομήτη. Και είναι απλό: μικρά κομμάτια δημιουργούν αμυδρά μετέωρα.

• Η τροχιά της Γης στα μέσα Νοεμβρίου είναι γεμάτη με υπολείμματα σκόνης από τον κομήτη Tempel-Tuttle. Κάθε φορά που ο κομήτης επισκέπτεται το εσωτερικό του ηλιακού συστήματος (μια φορά κάθε 33 χρόνια), αφήνει  ένα ρεύμα σκόνης, χαλίκια και πετραδάκια. Αυτό δημιουργεί ένα είδος «ναρκοπεδίου» για την Γη στο οποίο και εισέρχεται κάθε Νοέμβριο.
  
  
  
  

• Ένα αξιοπρόσεκτο χαρακτηριστικό γνώρισμα της φετινής βροχής είναι ότι οι Λεοντίδες θα φαίνεται ότι προέρχονται ακριβώς από το σημείο του ουρανού όπου βρίσκεται ο πλανήτης Άρης. Είναι μόνο  μια σύμπτωση. Αυτό το έτος, ο Άρης θα βρίσκεται στο ακτινοβόλο σημείο των Λεοντίδων. Ο κόκκινος πλανήτης είναι σχεδόν δύο φορές πιο λαμπρός από ένα αστέρι 1ου μεγέθους.
  
  

  
  

• Το μεγαλύτερο κύμα με τις Λεοντίδες, στις 2100-2200 UT, το βράδυ της 17ης Νοεμβρίου ευνοεί για την παρατήρησή του τις περιοχές της Γης που φαίνονται στο κέντρο του παραπάνω χάρτη (Κίνα, Ινδονησία). Τότε, η Γη θα περάσει μέσα από ένα ζευγάρι ρευμάτων από μετέωρα που δημιουργήθηκε από τον κομήτη Tempel-Tuttle το 1466 και το 1533. Πιθανόν, αυτό το διπλό πέρασμα θα μπορούσε να παραγάγει μέχρι 300 Λεοντίδες ανά ώρα.

• «Ακόμα κι αν το ποσοστό είναι μικρότερο από τον αναμενόμενο αριθμό, η φετινή βροχή θα είναι μια από τις καλύτερες βροχές του έτους», συμπληρώνει ο Cooke.

• Οι Λεοντίδες είναι γνωστές για τον καταιγισμό τους, όπως πρόσφατα, το 1999-2002 όταν είχαμε περισσότερα από 1000 μετέωρα ανά ώρα. Οι Λεοντίδες του 2009 δεν θα έχουν την ένταση αυτή, όμως έχοντας και τον πλανήτη Άρη στο κέντρο της σκηνής, αρκεί ένας λαμπρός διάττοντας να περάσει κοντά του για να κάνει την βραδιά μας αξέχαστη!
  

• Νέα σελήνη στις 9:15 μ.μ.

• Η Γη θα περάσει μέσα από τα υπολείμματα που άφησε ο κομήτης 55P/Tempel-Tuttle. Το αποτέλεσμα: η βροχή διαττόντων Λεοντίδες.
• Οι προβλέψεις διαφέρουν ως προς το πότε θα εκδηλωθεί η καταιγίδα. Οι προσεγγίσεις  δίνουν το χρονικό διάστημα από 9:00 UT μέχρι και 22:00 UT στις 17 Νοεμβρίου (+2 ώρες  = ώρα Ελλάδας). Θεωρητικά, ευνοούνται: η Κίνα, η Ινδία, η Ινδονησία και η Αμερική. Αν και στην Ελλάδα βρισκόμαστε οριακά στην γεωγραφική περιοχή με τις καλύτερες πιθανότητες για να είμαστε στο κέντρο της βροχής, θα βοηθούσε πολύ στην καλύτερη παρατήρηση αν βρισκόμασταν στην ύπαιθρο, μακριά από τα φώτα της πόλης.

• Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 20:47 μ.μ

• Δεν είναι δυνατόν να μη προσέξετε τον Δία να λάμπει στο νότο ή στα νοτιοδυτικά αυτά τα βράδια. Κοιτάξτε αρκετά χαμηλότερα και στα αριστερά του για τον Φομαλχώ. Ακόμα πιο μακριά πάνω και στα δεξιά του είναι ο Αλτάιρ.

• Το Κήτος, το θαλάσσιο τέρας  ή η φάλαινα, εκτείνεται πέρα από το νοτιοανατολικό μέρος του βραδινού ουρανού. Βρίσκεται κάτω από τον Πήγασο και την Ανδρομέδα και περίπου ένα τρίτο πάνω από τον ορίζοντα. Το Κήτος μοιράζεται επίσης τη μυθολογία με αυτούς τους δύο αστερισμούς. Το φωτεινότερο αστέρι του Κήτους είναι ο 2ου μεγέθους Diphda, 20 μοίρες πάνω από το νοτιοανατολικό σημείο και περίπου 1 ½  ώρες μετά από το ηλιοβασίλεμα. 

• Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 10:26 μ.μ

• Το φωτεινό αστέρι ακριβώς επάνω από τον ανατολικό -βορειοανατολικό ορίζοντα στο σούρουπο είναι ο Λαμπαδίας (Aldebaran) το μάτι του Ταύρου. Μη το μπερδέψετε με την Αίγα (Capella) του Ηνίοχου, ακόμα φωτεινότερο και κάπως ψηλότερα και μακρύτερα στα βορειοανατολικά. Και τα δύο αστέρια είναι μέρος της όμορφης συνάθροισης  λαμπρών αστεριών του χειμώνα που συνδέονται με τον Ωρίωνα.

• Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 6:18 μ.μ

• Στο δυτικό λυκόφως, η ημισέληνος λάμπει περίπου 25 μοίρες κάτω και στα δεξιά του Δία.

• Η λαμπρή Κασσιόπη στριφογυρίζει γύρω από τον βόρειο μεσημβρινό, κοντά στο ζενίθ, κατά τη διάρκεια των βραδυνών ωρών. Ξέρετε πού να ψάξετε για το ανοιχτό σμήνος  NGC 7789, με κιάλια; Είναι περίπου 3 μοίρες νοτιοδυτικά του β της Κασσιόπης. Το σμήνος έχει διάμετρο περίπου 30 λεπτά του τόξου και όλα τα αστέρια που ανήκουν σε αυτό το σμήνος είναι περίπου 11ου μεγέθους. Φαίνονται καλά με μεσαία μεγέθυνση. Αν και το σμήνος έχει μέγεθος όσο και η σελήνη, μοιάζει σαν ένα νεφέλωμα εκπομπής αν το δει κάποιος με κιάλια. Η απόστασή του είναι περίπου 13.000 έτη φωτός μακριά.

• Η σελήνη είναι σε απόγειο, 404.733 χιλιόμετρα από τη Γη.

• Η Μεγάλη Ερυθρά Κηλίδα του Δία διέρχεται από τον κεντρικό μεσημβρινό του πλανήτη στις 7:57 μ.μ. 

• Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).
• Παραπάνω δίνονται οι ημέρες και οι ώρες, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας αυτής, στις οποίες μπορούμε να παρατηρήσουμε με ένα καλό τηλεσκόπιο (πάνω από 4 ίντσες) την περίφημη ερυθρά  κηλίδα του Δία (το χρώμα της είναι ελαφρά πορτοκαλί). Η παρατήρηση της κηλίδας μπορεί να γίνει από 50 λεπτά πριν έως 50 λεπτά μετά την αναγραφόμενη ώρα.
  
  
  

• Θέλετε να μυηθείτε στο χώρο της αστροφωτογραφίας; Συμβουλευθείτε το βιβλίο Αστροφωτογραφία (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης) και αποκτήστε τις κατάλληλες γνώσεις για να φωτογραφίσετε το ηλιακό μας σύστημα και πέρα από αυτό).

• Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά του.

• Ο Ερμής έχει χαθεί στο φως της δύσης του ήλιου.

• Η Αφροδίτη (μέγεθος -3,9) βρίσκεται πολύ χαμηλά πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα στο λυκαυγές, 40 με 30 λεπτά πριν την ανατολή του ήλιου. Με κιάλια θα βρείτε τον πολύ πιο αμυδρό Στάχυ πάνω και στα δεξιά της Αφροδίτης. Ο Κρόνος φαίνεται επίσης πολύ πιο μακριά πάνω και στα δεξιά της. 

• Ο Κρόνος (μέγεθος 1,0 στην κεφαλή της Παρθένου), εμφανίζεται ολοένα και ψηλότερα στα ανατολικά νοτιοανατολικά πριν και κατά τη διάρκεια του λυκαυγούς.

• Ο Άρης (μέγεθος +0,2, στον Καρκίνο) κάτω από τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη, ανατέλλει πριν τις 11:00 το βράδυ και βρίσκεται ψηλά στο νοτιοανατολικό ουρανό πριν το λυκαυγές. Ο Άρης αρχίζει μια μακριά, αργή πορεία που θα τον φέρει σε αντίθεση στις 29 Ιανουαρίου, 2010. Με τηλεσκόπιο, ο δίσκος του πλανήτη είναι μόλις 9 δευτερόλεπτα του τόξου και θα φθάσει στα 14,1 δευτερόλεπτα τον Ιανουάριο όταν θα βρεθεί σε αντίθεση, όχι ιδιαίτερα λαμπρός.

• Ο Δίας (μέγεθος -2,4 στον Αιγόκερο) λάμπει φωτεινός στο νότο στο λυκόφως και χαμηλότερα στα νοτιοδυτικά αργότερα το βράδυ. Δύει λίγο μετά τις 11:00 μ.μ. 

• Ο Ουρανός  (μέγεθος 5,8 στους Ιχθείς) βρίσκεται ψηλά στο νότο το βράδυ.

• Ο Ποσειδώνας (μέγεθος 7,9 στον Αιγόκερο) βρίσκεται 5°-6° ανατολικά του Δία.

• Ο Πλούτωνας χάνεται στο φως της δύσης του ήλιου.

Από το παράθυρο του σκάφους μας βλέπουμε το φεγγάρι

Ταξιδεύουμε στο διάστημα με το λεωφορείο Γη-Σελήνη και πιο συγκεκριμένα Αθήνα-Σελήνη για να δούμε από κοντά κάποιους κρατήρες και βουνά στο γειτονικό μας δορυφόρο. Από το παράθυρο του σκάφους αντικρύζουμε το φεγγάρι καθώς πλησιάζουμε στον προορισμό μας και το κάδρο αυτό θα μείνει χαραγμένο στη μνήμη μας.  

Ένα άλλο ταξίδι στου ουρανό ξεκίνησε σήμερα το πρωί. Καλό ταξίδι Ελευθερία.

Photo:Noel Carboni, Boca Raton

Λεοντίδες σκίζουν τον ουρανό στην Αφρική, στον Καναδά

Κυριακή 15 Νοεμβρίου, μετά τα μεσάνυχτα στη Νότια Αφρική, στην περιοχή Jurg Wagener's Sterland Boerdery Sutherland, ο φωτογράφος Victor van Wulfen βλέπει στον ουρανό κάτι σαν φλας, γεμίζει φως ο ουρανός και δεν χάνει χρόνο να πάρει αυτή την εντυπωσιακή φωτογραφία, καθώς το μετέωρο σκίζει τον ουρανό κοντά, φωτογραφικά πάντα,  στα Μαγγελανικά Νέφη, τους γειτονικούς μας γαλαξίες (κάτω φωτο).

Ωστόσο, και ο Malcolm Park κοντά στην ακτή της λίμνης Οντάριο στον Καναδά πήρε μια καταπληκτική φωτογραφία, καθώς έπεφτε βόρεια ένα λαμπρό μετέωρο αλλάζοντας διαρκώς χρώματα, έτσι όπως έπεφτε από ψηλά. Ένα υπέροχο θέαμα στις 16 Νοεμβρίου 2009. Οι Λεοντίδες είναι πάντα εντυπωσιακές σε όλους τους ουρανούς.

Ατλαντίς προς ISS πριν από την συνταξιοδότηση

To διαστημικό λεωφορείο Ατλαντίς βρίσκεται ήδη σε τροχιά για την 11ημερη αποστολή  στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όπου θα συναντηθούν στις 18 Νοεμβρίου σε ύψος 345 χιλιομέτρων. Η φωτογραφία είναι με τηλεσκόπιο από απόσταση 35 χιλιομέτρων από το Κέντρο Κανάβεραλ και τη βάση εκτόξευσης 39Α. Μερικά από τα εξαρτήματα που μεταφέρονται τώρα για τη λειτουργία του Σταθμού είναι πολύ βαριά, επειδή θα αποσυρθουν τα διαστημικά λεωφορεία μέσα στο 2011.

Photo: Peter P. Lardizabal

Σεισμός κοντά στο Λιδορίκι (+38° 32' 24.00", +22° 5' 24.00")

GFZ Potsdam - Earthquake Bulletin

Από τον λόφο του Ωροπού ο ήλιος και η πανσέληνος

Από τον Ωροπό και τον ναό με το μοναστήρι Mεταμόρφωση του Σωτήρος, βορειοανατολικά της Αθήνας και σε υψόμετρο 345 μέτρων οι φωτογραφίες αυτές με τον ήλιο και την πανσέληνο.

Photo: Anthony Ayiomamitis

Nάτη, νάτη η νέα μικροσκοπική κηλίδα 1031

Στον Νέο Κύκλο 24 ανήκει η αδύναμη και μικροσκοπική κηλίδα AR1031, όπως βλέπουμε στη φωτογραφία του Soho.

Σήμερα 16 Νοεμβρίου 2009

Solar wind
Ταχύτητα-speed: 317.5 km/sec
Πυκνότητα-density: 0.6 protons/cm³

Οι Λεοντίδες από αύριο 17 Νοέμβρη θα σκίζουν τον ουρανό

Κάθε χρόνο γύρω από την 17η Νοεμβρίου δεκάδες φωτεινά πεφταστέρια στολίζουν τον ουρανό κάθε ώρα. Είναι η ετήσια επίσκεψη μιας ροής σωματιδίων που σχηματίζουν την «Βροχή των Λεοντιδών». Η «βροχή» αυτή ονομάζεται έτσι επειδή τα μετέωρα αυτά φαίνονται ότι προέρχονται από την κατεύθυνση του αστερισμού του Λέοντα και οφείλονται στα σωματίδια που έχει αφήσει πίσω του ο κομήτης Τεμπλ-Τατλ (Tempel-Tuttle).

Κατά την διέλευσή τους από τη Γη οι κομήτες αφήνουν πίσω τους διάφορα μικρά σωματίδια σκόνης τα οποία είναι σχετικά μαζεμένα σε ομάδες και τέμνουν πολλές φορές την τροχιά της Γης. Όταν η Γη συναντάει μια τέτοια ομάδα σωματιδίων τα έλκει και τότε αυτά εισέρχονται στην ατμόσφαιρά μας με ρυθμό 40 έως 70 αντικειμένων την ώρα. Σε εξαιρετικές όμως περιπτώσεις ο ρυθμός αυτός μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα χίλια μετέωρα την ώρα, οπότε λέμε ότι έχουμε μια «καταιγίδα διαττόντων». Φυσικά από αυτά τα μετέωρα δεν καταφέρνει κανένα να φτάσει στην επιφάνεια της Γης γιατί είναι μικρότερα και από κόκκους άμμου.
Αυτό που συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις είναι ότι η Γη μας περιφέρεται στην τροχιά της γύρω από τον Ήλιο με μια ταχύτητα 110.000 χιλιομέτρων την ώρα, οπότε πέφτει ακάθεκτη πάνω στα σύννεφα των σωματιδίων που έχει αφήσει πίσω του ο κομήτης. Τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια με βάρος μικρότερο του ενός γραμμαρίου χτυπάνε τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιράς μας σε ύψος 100 περίπου χιλιομέτρων και αναφλέγονται. Η ανάφλεξη αυτή ιονίζει τα γύρω στρώματα της ατμόσφαιρας σχηματίζοντας έτσι μια φωτεινή σφαίρα 2 έως 3 μέτρων που κινείται με ταχύτητα 30 έως 60 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Αυτή τη φωτεινή σφαίρα βλέπουμε από τη Γη και την ονομάζουμε διάττοντα, μετέωρο ή «πεφταστέρι». Κάθε ημέρα που περνάει πάνω από 20 τόνοι λεπτής διαστημικής σκόνης πέφτει πάνω στην επιφάνεια της Γης χωρίς καν να το καταλάβουμε.

Η μεγαλύτερη Καταιγίδα Διαττόντων που παρατηρήθηκε ποτέ ήταν η Καταιγίδα των Λεοντιδών στις 12 προς 13η Νοεμβρίου του 1833 όταν τα μετέωρα έμοιαζαν με πυροτεχνήματα από μία ροή δεκάδων μετεώρων κάθε δευτερόλεπτο που διήρκεσε επί ώρες. Ένας ιστορικός μάλιστα το 1878 την θεώρησε ως ένα από τα 100 πιό σημαντικά γεγονότα των ΗΠΑ. Πολλές ξυλογραφίες έχουν απεικονίσει το γεγονός με μεγάλη επιτυχία. Αρκετοί μάλιστα κοινωνιολόγοι αποδίδουν στο ουράνιο αυτό φαινόμενο την εξάπλωση της θρησκειομανίας που επηρέασε τα επόμενα μερικά χρόνια την όλη κοινωνική εξέλιξη και τον σύγχρονο χαρακτήρα των ΗΠΑ.
Το 1799 η βροχή αυτή είχε παρατηρηθεί από τον Πρώσο επιστήμονα Αλεξάντερ φον Χούμπολτ που βρίσκονταν στην Βενεζουέλα. Σύμφωνα με την περιγραφή του ολόκληρος σχεδόν ο ουρανός καλύφτηκε από φωτεινά μετέωρα που απείχαν μεταξύ τους όσο το διπλάσιο μέγεθος της Πανσελήνου. Σύμφωνα μάλιστα με τις αφηγήσεις των Νοτιοαμερικανών ιθαγενών το ίδιο φαινόμενο είχε παρατηρηθεί και το 1766. Άλλες προηγούμενες αναφορές εντοπίστηκαν το 1863 από τον Χιούμπερτ Νιούτον, καθηγητή του Πανεπιστημίου του Γέηλ, με ενδείξεις για ιδιαίτερα μεγάλες καταιγίδες διαττόντων τα έτη 902, 934, 967, 1037, 1202, 1366, και 1533 μ.Χ.
Η εμφάνιση των Λεοντιδών το 1866 έφτασε τους 5.000 διάττοντες την ώρα ενώ το 1867 ο ρυθμός έπεσε στους 1.000 την ώρα. Αντίθετα το 1899 η βροχή των Λεοντιδών ήταν απογοητευτική, όταν ξαφνικά τον επόμενο χρόνο (15-16 Νοεμβρίου 1900) ο ρυθμός ανέβηκε και πάλι στους 1.000 διάττοντες την ώρα.

Τα επόμενα χρόνια χάθηκαν τα ίχνη του κομήτη Τέμπλ-Τάτλ και θεωρήθηκε ότι είχε μάλλον διαλυθεί μέχρις ότου ξανανακαλύφτηκε και πάλι το 1965 όταν προσπέρασε τη τροχιά της Γης σε απόσταση λίγο μεγαλύτερη απ" αυτήν της Σελήνης. Ένα χρόνο αργότερα στις 17 Νοεμβρίου 1966 στις κεντρικές και δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες δεκάδες χιλιάδες διάττοντες στόλισαν και πάλι τον νυχτερινό ουρανό γιά είκοσι τουλάχιστον λεπτά με ρυθμό 200.000 (55 το δευτερόλεπτο) έως 1.000.000 (280 το δευτερόλεπτο) διαττόντων κάθε ώρα. Μία προσεκτική ανάλυση το 1994 υπολόγισε ότι ο πραγματικός ρυθμός δεν υπερέβη τους 15.000 διάττοντες την ώρα (5 το δευτερόλεπτο) οι οποίοι όμως συγκρούονταν με τα ανώτερα στρώματα της γήινης ατμόσφαιρας με ταχύτητα 71 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο 255.000 χιλιόμετρα την ώρα).
Το πάχος της ροής των σωματιδίων που έχει αφήσει πίσω του ο κομήτης υπολογίζεται ότι φτάνει τα 35.000 χιλιόμετρα. Παρόλα αυτά οι παλαιότερες παρατηρήσεις της Βροχής των Λεοντιδών δεν μας επιτρέπει να κάνουμε επακριβείς προβλέψεις.

Κείμενο: Ιδρυμα Ευγενίδου

...και οι top model γαλαξίες έχουν μαύρες τρύπες

Σύμφωνα με την υπάρχουσα θεωρία οι λεπτεπίλεπτοι γαλαξίες δεν μπορούσαν να φιλοξενούν μεγάλες μαύρες τρύπες στο εσωτερικό τους. Ωστόσο, το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer της NASA προκάλεσε αναθεώρηση των σημερινών επιστημονικών θεωριών. Αυτή η καλλιτεχνική απεικόνιση, που βλέπουμε στη φωτογραφία, δείχνει δυο τύπους σπειροειδών γαλαξιών. Ο ένας σε πρώτο πλάνο είναι λεπτοκαμωμένος με στενή μέση και ο άλλος στο υπόβαθρο έχει κοιλιά. Όμως, και οι δυο εκτινάσσουν υλικό από το κέντρο τους, που είναι χαρακτηριστικό συμπεριφοράς μεγάλης μαύρης τρύπας. Αυτά τα ευρήματα των γαλαξιών με λεπτή μέση  επανακαθορίζουν την τοποθεσία των Μεγάλων Μαύρων Οπών.

Credit:NASA

Περασμένα μεγαλεία-γερασμένη η κηλίδα 1029 επέστρεψε

Η ηλιακή κηλίδα 1029, η μεγαλύτερη και η πλέον ενεργός για το 2009, που εντυπωσίασε επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμους, αφού πέρασε στην αθέατη πλευρά του Ήλιου για δυο εβδομάδες επέστρεψε στην ορατή πλευρά. Όμως, αυτό, που φάνηκε ήταν ένα ερείπιο, μια φτωχή, ταλαιπωρημένη, γερασμένη και αδύναμη ύπαρξη. Η παλιά λάμψη και δόξα έχει εξαφανισθεί, όπως βλέπουμε στη φωτογραφία με το πορτοκαλί χρώμα από το Soho. Η φωτογραφία με την εντυπωσιακή έκλαμψη είναι από το φωτογράφο Alan Friedman, που όταν την είδε είπε: "αυτή η έκλαμψη έκλεψε την παράσταση από το πτώμα της κηλίδας 1029 και είναι η πιο εντυπωσιακή των τελευταίων μηνών".

Photo1,2:Soho

H ανατολή της ψυχής ο ήλιος της αγάπης και της πίστης

Η σιλουέτα του αεροδρομίου Ντένβερ, o φωτεινός τερματικός σταθμός, το αεροπλάνο που απογειώνεται σαν εκτόξευση από τον Ήλιο είναι εικόνα ομορφιάς, στοχασμού  και συγκίνησης.  Ένα ταξίδι αγάπης και πίστης στον άνθρωπο, στον πλησίον χωρίς ιδιοτέλεια και χωρίς ανταμοιβή. Ανάργυρη αγάπη με επίγνωση μιας άλλης αλήθειας. όχι της νοοτροπίας του κόσμου, της νοοτροπίας "έτσι είναι η ζωή" ή ¨"έτσι είμαι εγώ και δεν αλλάζω" αλλά της αγάπης, που δεν ζητεί τα εαυττής. Οι άνθρωποι βυθισμένοι στον εγωϊσμό τους, τυφλοί εν πολλοίς στο "έτσι είμαι εγώ" "έτσι είναι η ζωή, εγώ θα την αλλάξω;", στρογγυλοκαθισμένοι στη νεκρική καρδιά τους, στην απουσία της σκέψης τους, ζουν την "τραγωδία του κόσμου", όπως λέει και κάποιος σοφός γέροντας. Ζωή δεν είναι να τρέφεται το σώμα , αυτό το κάνουν και τα ζώα, δεν γίνεται κάτι περισσότερο ή καλύτερο από αυτά, αλλά ζωή είναι τρέφεται η ψυχή ,όχι με ψέματα και υποκρισία, εκμετάλλευση και αδικία και να λέμε, όλοι έτσι κάνουν, τι μπορώ να κάνω εγώ, αλλά και να υποστηρίζουμε είτε θεσμικά είτε προσωπικά  τους ψεύτες, τους κλέφτες και τους εγκληματίες, τις περισσότερες φορές ασυνείδητα, χωρίς επίγνωση.

Μπορούμε αν θέλουμε ή μπορούμε να δοκιμάσουμε αν τα καταφέρνουμε. Η ζωή είναι αθλητισμός και όχι πρωταθλητισμός. Η ζωή είναι για τους αθλητές και όχι τους θεατές.

Καλημέρα σας, σήμερα είναι Κυριακή

Photo:Neal Ulevich

Σεισμός 6.1 Ρίχτερ στην Αργεντινή