What time is sunrise or sunset for you? Check this website out (time and date.com).
Αυτή η εγγραφή είναι μόνιμη, για τις νεότερες αναρτήσεις συνεχίστε παρακάτω, just scroll down, thanks, ευχαριστώ
All photos by Alexandros Diamantis
Orion Nebula-M42, NGC 1976 and Orion's sword. Tο Νεφέλωμα του Ωρίωνα, το κόσμημα τ' ουρανού φωτογραφημένο με ολόκληρο το ξίφος του Κυνηγού Ωρίωνα. Βλέπουμε στο επάνω τμήμα δεξιά τη χειρολαβή, όπου εκτείνεται το ξίφος μέχρι κάτω αριστερά της φωτογραφίας. Ο σχηματισμός είναι από άστρα. Η λαμπρότερη περιοχή σχηματισμού νέων άστρων και ένα από τα ομορφότερα και λαμπρότερα Νεφελώματα σ' ολόκληρο τον ουρανό.
H φωτογραφία δείχνει τον Κρόνο υπερεκτεθειμένο-overexposed σε 10 δευτερόλεπτα προκειμένου να εμφανισθούν οι μικροί δορυφόροι του σε μια φωτογραφία ταυτόχρονα. Πράγματι, στις 9 Απριλίου 2007 και με καλή σχετικά ατμόσφαιρα από την Αθήνα και ώρα 23:50:37 εμφανίζονται από αριστερά προς τα δεξιά η Τηθύς-Tethys στην ώρα 10, ο Εγκέλαδος-Enceladus στην ώρα 12 στην κορυφή, ο Τιτάνας-Titan δεξιά στην ώρα 2 περίπου, η Διόνη-Dione περίπου την 5η ώρα και η Ρέα-Rhea στις 6 κάτω από τον Κρόνο-Saturn, αλλά δεξιά και κάτω στη γωνία φαίνεται άλλο ένα σώμα, είναι το φεγγάρι Ιαπετός-Iapetus. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μένα σ' αυτήν την φωτογραφία οφείλεται στο γεγονός, ότι ο Εγκέλαδος είναι μόλις 500 χιλιόμετρα σε διάμετρο, το ένα έβδομο της Σελήνης και το ένα δέκατο του Τιτάνα, όσο περίπου το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Αριζόνα στην Αμερική και η απόσταση του Εγκέλαδου από τη Γη είναι1.500.000.000 (ένα δισεκατομμύριο πεντακόσια εκατομμύρια) χιλιόμετρα. Η φωτογράφησή του, εξαιρετικά σπάνια, προσφέρει μια ιδιαίτερη ικανοποποίηση μαζί, ασφαλώς, με τους άλλους δορυφόρους του Κρόνου. Σε προηγούμενη παρουσίαση της φωτογραφίας στο blog μου, κατά λάθος ο Ιαπετός είχε εμφανισθεί ως ο Υπερίων. Η φωτογραφία έχει ελεγχθεί για την ακρίβεια της με τα καλύτερα αστρονομικά προγράμματα.
Telescope: Celestron 9.25'' XLT Carbon fiber tube, Camera: Sony DSC-H1,
Eyepiece: Baader Hyperion 21 mm
Αthens, Greece, April 22 2007, Time: 22:03:35 local
Αλέξανδρος Διαμαντής
Από μια εσωτερική παρόρμηση θα γράψω λίγα λόγια για την συγκεκριμένη φωτογραφία που πήρα στις 22 Απριλίου 2007, ενώ δεν το έχω κάνει ποτέ μέχρι σήμερα τόσο στο blog μου όσο και σε άλλους χώρους.
Η νύχτα ήταν μοναδική. Η ατμόσφαιρα εξαιρετικά καθαρή και σταθερή σε βαθμό θαυμαστό. Βγήκα στο μπαλκόνι μου, έτσι, όχι με σκοπό να παρατηρήσω, πολύ περισσότερο να φωτογραφίσω, αλλά όταν έριξα μια ματιά στο φεγγάρι νοτιοδυτικά, έμεινα κατάπληκτικτος από τη λάμψη, την καθαρότητα τ' ουρανού και έστηαα αμέσως τον εξοπλισμό.
Η φωτογραφία δείχνει το όρος Άργαίος-Αrgaeus, που έχει ύψος 2.5 χιλιόμετρα και πλάτος 50 χιλιόμετρα, ενώ δεξιά του στη βάση βρίσκεται ο κρατήρας Fabbroni 12 χλμ και προς τα κάτω ο κρατήρας Vitruvius 31 χλμ, και προς τα πάνω ο Dawes 19 χλμ. Δεξιότερα βλέπουμε 2 μικρούς κρατήρες 9 και 7 χιλιομέτρων. Αριστερά του βουνού, όπου από τη θέση φωτογράφισης το άκρο φαίνεται σαν άγαλμα, στην τρίτη "στροφή" ή άνοιγμα ήταν η βάση της αποστολής Απόλλων 17- Apollo 17 και ακόμα πιο αριστερά ο κρατήρας Littrow με διάμετρο 32 χλμ. Από τον κρατήρα αυτόν μέχρι τη βάση του Απόλλων 17 η απόσταση είναι περίπου 30 χιλιόμετρα. Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι το όρος Argaeus, όπου μόνο με 2.5 χλμ ύψος δείχνει τόσο επιβλητικό με τη σκιά του να πέφτει στην επιφάνεια της Σελήνης. Μόνο μετά από μήνες κατάλαβα την μοναδικότητα της φωτογραφίας αυτής, όπου όταν την αναζήτησα στον παγκόσμιο ιστό δεν την βρήκα πουθενά, ούτε από διαστημόπλοια, ούτε από αστεροσκοπεία, ούτε σε περιοδικά αστρονομίας ή βιβλία, ούτε σε ιστοσελίδες αποκλειστικά για τη Σελήνη. Στο κέντρο του φωτογραφικού κάδρου να υψώνεται τόσο μεγάλο και τόσο καθαρά ένα μικρό βουνό 2.5 χιλιομέτρων όταν τη στιγμή της φωτογράφισης η απόσταση Γης-Σελήνης ήταν 375.926 χιλιόμετρα. Aπό τότε όσες φορές κι αν προπάθησα να επαναλάβω τη φωτογράφιση του όρους Argaeus δεν το κατάφερα ποτέ ούτε κατά προσέγγιση, ούτε στο ελάχιστο. Ήταν μια μοναδική βραδιά για μια μοναδική φωτογραφία.
Credit: Jack Cook, Woods Hole Oxeanographic Institution Howard Perlman, USGC
Πόσο πολύ μπορεί να είναι το νερό των ωκεανών και θαλασσών του πλανήτη μας; Αυτή η μικρή γαλάζια μπάλα που βλέπουμε στη φωτογραφία μας, συγκριτικά με τη Γη, δείχνει το μέγεθος της ποσότητας του νερού. Μόλις 700 χιλιόμετρα η ακτίνα της μπάλας, που είναι μικρότερη και από τη μισή ακτίνα της Σελήνης και ελάχιστα μεγαλύτερη από την ακτίνα της Ρέας, του παγωμένου δορυφόρου του Κρόνου. Μπορεί το 70% της επιφάνειας του πλανήτη μας να είναι καλυμμένο με νερό, αλλά είναι ρηχές οι περιοχές σε σχέση με το σύνολο της Γης. Η αλήθεια είναι, πάντως, ότι δεν συμμετέχει στην έρευνα και το νερό που είναι διάσπαρτο σε όλο το έδαφος του πλανήτη σε όλα τα βάθη, παρά μόνο το θαλάσσιο. Σε κάθε περίπτωση η έρευνα αυτή είναι πολύ ενδιαφέρουσα. επειδή ταυτόχρονα φανερώνει πόσο στεγνή και ξερή θα ήταν η Γη χωρίς τα νερά των θαλασσών. Βλέπουμε τη φωτογραφία και στεγνώνει η η καρδιά.
Σύμφωνα με τους αναθεωρημένους υπολογισμούς της ΝΟΑΑ αύριο το απόγευμα 14 του μηνός, στις 17:30 η ηλιακή καταιγίδα θα χτυπήσει το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο της Γης, θα τρυπήσει όπως πάντα τη θωράκιση και θα προκαλέσει το γνωστό σε όλους εντυπωσιακό σέλας. Το ζήτημα είναι αν η πρόβλεψη για 80% ότι θα είναι κατηγορία Μ και 20% κατηγορία Χ, που είναι πολύ μεγάλης ισχύος ή όχι και έχουμε δυσάρεστες επιπτώσεις. (Οι εκλάμψεις έχουν κατηγορίες έντασης και διάρκειας). Το πλάσμα κατά την έκρηξη εκτοξεύτηκε στο διάστημα με ταχύτητα μεγαλύτερη από 1000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Η καταιγίδα θα χτυπήσει και τον Άρη , που βρίσκεται στη γραμμή... σκόπευσης του Ήλιου. Μολονότι η απειλή είναι προ των πυλών, ας θαυμάσουμε την ομορφιά της χτεσινής δύσης πάνω από το Παρίσι, ενώ στον καυτό δίσκο του άστρου μας είναι ολοφάνερη η τεράστια κηλίδα AR 1476.
Η τεράστια ηλιακή κηλίδα AR 1476 τις τελευταίες ημέρες έχει εντυπωσιάσει επαγγελματίες και ερσιτέχνες αστρονόμους με την παρουσία της στον ηλιακό δίσκο καθώς το μέγεθός της είναι ορατό και με "γυμνό μάτ". Προσοχή, όμως, μην κοιτάξετε με γυμνό μάτι γιατί θα χάσετε την όρασή σας. Χτές, εκτόξευσε ηλιακή μάζα τύπου Μ, μεσαίου μεγέθους αλλά προς τον τύπο Χ,, αλλά αναμένεται και έκρηξη τύπου Χ, όπου είναι η πιο ισχυρή καταιγίδα με τη μεγαλύτερη διάρκεια και ένταση. Το μαγνητικό πεδίο βήτα-γάμμα-δέλτα πάνω από την κηλίδα παράγει τεράστιας ισχύος ενέργεια. Υπολογίζουμε ένα ποσοστό να φτάσει στη Γη τις επόμενες δυο ή τρεις ημέρες. Οι φωτογραφίες από τη Μανίλα του Αlberto Lao και του Stefano De Rosa από το Τορίνο δείχνουν όμορφα τοπία με τον Ήλιο, αλλά το άστρο μας, που δίνει ζωή, θέλει και προσοχή, να μη μας βλάπτει όταν αγριεύει.
Η πανσέληνος των προηγούμενων ημερών ήταν εντυπωσιακή, η μεγαλύτερη για φέτος. Φωτογραφήθηκε σε όλον τον κόσμο. Σ' αυτήν την υπέροχη φωτογραφία απολαμβάνουμε τη Σελήνη πίσω από το φάρο La Perdrix και μέσα στα σύννεφα να προσπαθεί να ξεφύγει από τον κλοιό και να λάμψει στον ουρανό. Βρισκόμαστε στο αρχιπέλαγος Glenan και στα πολυάριθμα νησία στα παράλια της Γαλλίας.
Εικ. Ουρανος: Ο ουρανός του Μαίου για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/05/2012 21:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)
Αυτό το Μήνα..
Ο καιρός έχει πια ζεστάνει και μας επιτρέπει να απολαύσουμε ton όμορφο ανοιξιάτικο νυκτερινό ουρανό, με τους θερινούς αστερισμούς να κάνουν την εμφάνισή τους σταδιακά. Το πρώτο άστρο του Θερινού Τριγώνου, ο Βέγκα ανατέλλει μία ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα στον ανατολικό ορίζοντα και μετά από 1-2 ώρες ανατέλλουν και τα άλλα δύο άστρα του Τριγώνου. Όπως πάντα και αυτό το μήνα θα έχουμε παρέλαση πλανητών τους οποίους θα επισκεφθεί διαδοχικά η Σελήνη. Τρεις βροχές διαττόντων συνωστίζονται τις πρώτες ημέρες του μήνα, αλλά δυστυχώς η λαμπρή Σελήνη των ημερών θα δυσκολέψει σημαντικά την παρατήρησή τους. Εκτός από τις νύκτες και οι μαγιάτικες ημέρες παρουσιάζουν αστρονομικό ενδιαφέρον. Ειδικά μία από αυτές, η 20η Μαίου οπότε από αρκετά μέρη του κόσμου θα γίνει ορατή η δακτυλιοειδής έκλειψη του Ήλιου. Κι' ακόμη, αυτό το μήνα η πανσέληνος θα συμπέσει με το περίγειο, με αποτέλεσμα να έχουμε την κοντινότερη και λαμπρότερη Σελήνη των τελευταίων 100 χρόνων, από τον Ιανουάριο του 1912!
Εικ. Σμηνος : Επικάλυψη του αστρικού σμήνους Κυψέλη (Μ67) από την ημισέληνο, την 26η Μαίου (Credit: Stellarium/IM).
Ηλιακή Έκλειψη Όταν η Σελήνη βρεθεί ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, ευθυγραμμισμένη ακριβώς με τα δύο ουράνια σώματα αλλά πιο κοντά στη Γη απ' ότι συνήθως, δεν μπορεί να κρύψει όλο τον ηλιακό δίσο και έτσι αντί για μια πλήρη έκλειψη έχουμε το σχηματισμό μιας δακτυλιοειδούς ηλιακής έκλειψης. Ένας φωτεινός δακτύλιος παραμένει γύρω από τη σκιά της Σελήνης θυμίζοντας ότι πίσω της «κρύβεται» ο Ήλιος. Η έκλειψη της 20ης Μαίου ξεκινά πάνω από τη νότια Κίνα, από εκεί στη νότια Ιαπωνία, κατόπιν μεταφέρεται στο βόρειο Ειρηνικό Ωκεανό και από εκεί στις νότιες ΗΠΑ. Αυτή είναι μια σχετικά στενή λωρίδα Γης από την οποία μπορούμε να δούμε την δακτυλιοειδή έκλειψη. Οι περιοχές που βρίσκονται κοντά σε αυτή τη «διαδρομή» της έκλειψης αλλά εκτός της λωρίδας θα βλέπουν μια μερική ηλιακή έκλειψη, και το μέγεθος της επικάλυψης του ηλιακού δίσκου εξαρτάται από το πόσο κοντά στη λωρίδα ολικότητας βρίσκονται. Ο κατάλληλος τουριστικός προορισμός αυτή την άνοιξη για να απολαύσετε την δακτυλιοειδή ηλιακή έκλειψη θα είναι το Τόκυο, όπου το φαινόμενο θα έχει και τη μεγαλύτερη διάρκεια!
Η σελίδα με πληροφορίες για την έκλειψη στον ιστοχώρο της NASA: http://eclipse.gsfc.nasa.gov/LEplot/LEplot2001/LE2012Jun04P.pdf
Βροχές Διαττόντων
Οι βροχές διαττόντων σημειώνονται στα αρχές αυτού του μήνα, γύρω από την Πανσέληνο, κάτι που είναι ατυχές γιατί δύσκολα θα φανούν οι αμυδροί διάττοντες να διασχίζουν τον ουρανό μέσα στο σεληνόφωτο. Την Πρωτομαγιά κορυφώνονται οι φ-Βοωτίδες, μια βροχή διαττόντων που διαρκεί από τις 16 Απριλίου ως τις 12 Μαίου. Το φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο βρίσκεται μεταξύ των αστερισμών Βοώτη και Ηρακλή ψηλά στον ανατολικό ουρανό. Περιμένουμε περίπου 6 μετεωροειδή την ώρα, σχετικά γρήγορα και λαμπρά. Στις 3 Μαίου κορυφώνονται οι α-Σκορπίδες, μια σχετικά αμυδρή βροχή διαττόντων με φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο στο όριο μεταξύ Ζυγού και Σκορπιού. Στις 5 Μαίου η Γη θα περάσει μέσα από τα συντρίμμια που άφησε πίσω του ο κομήτης Χάλεϋ. Ο κομήτης έχει περίοδο περίπου 76 ετών και το τελευταίο πέρασμά του από την κοσμική γειτονιά μας ήταν το 1986. Η Γη μπαίνει στο νέφος αυτών των μετεωροειδών την τελευταία εβδομάδα του Απριλίου, την οποία «διασχίζει» για 4 περίπου εβδομάδες. Η βροχή διαττόντων που προκύπτει για τους γήινους παρατηρητές είναι οι η-Υδροχοίδες, με το φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο τους στον αστερισμό του Υδροχόου. Το βράδυ της κορύφωσης, την 5η Μαίου, περιμένουμε μέχρι και 30 διάττοντες την ώρα, αν και η Πανσέληνος θα επηρεάσει αρνητικά το φαινόμενο οπότε μόνο οι λαμπρότεροι διάττοντες θα είναι ορατοί με γυμνό μάτι.
Εικ.Εκλειψη: Εικόνα δακτυλιοειδούς έκλειψης από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hinode που λήφθηκε στις 4 Ιανουαρίου 2011. Το Hinode είναι μια Ιαπωνική αποστολή σε συνεργασία με άλλες μεγάλες διαστημικές υπηρεσίες μεταξύ των οποίων οι NASA και ESA. (Credit: Hinode/XRT).
Πλανήτες Η Αφροδίτη θα είναι και πάλι η βασίλισσα του ουρανού μετά το ηλιοβασίλεμα. Για όσους διαθέτουν τηλεσκόπιο η Αφροδίτη αυτή την εποχή μοιάζει με ημισέληνο, παρ' όλα αυτά έχει τον μεγαλύτερο φαινόμενο δίσκο από όλους τους πλανήτες. Στις 6-8 Μαίου η Αφροδίτη θα περάσει πολύ κοντά στο λαμπρό άστρο El Nath στον αστερισμό του Ταύρου. Στις 22 Μαίου Αφροδίτη και Σελήνη θα δημιουργήσουν ένα όμορφο ζευγάρι μετά το ηλιοβασίλεμα. Στις 28 Μαίου η Σελήνη θα συναντήσει τον κόκκινο Άρη στον αστερισμό του Λέοντα και σταδιακά θα πλησιάσει τον Κρόνο την τελευταία ημέρα του μήνα. Ο Δίας ανατέλλει στους Ιχθείς, και περνάει πίσω από τον Ήλιο (ανώτερη σύνοδος) στις 13 Μαίου. Θα πάψει να είναι ορατός ως το τέλος του μήνα, οπότε θα ανατέλλει 45 λεπτά πριν την ανατολή του Ήλιου. Ο Κρόνος μεσουρανεί γύρω στα μεσάνυκτα, στον αστερισμό της Παρθένου . Οι δακτύλιοί του σχηματίζουν γωνία 13ο με τη νοητή γραμμή που συνδέει τον πλανήτη με το γήινο παρατηρητή. Μέχρι το 2018 θα οι δακτύλιοι θα βρίσκονται και πάι σε πλήρη θέα. Ο μακρινός Ουρανός ανατέλλει λίγο πριν τον Ήλιο, στους Ιχθείς, και μπορεί κανείς να τον δει με ένα καλό ζευγάρι κιάλια. Ο Ποσειδώνας, αμυδρός και μικρός, ανατέλλει αρκετές ώρες πριν τον Ήλιο, και κατά την ανατολή του θα βρίσκεται ήδη ψηλά στο νοτιοανατολικό ορίζοντα, στον αστερισμό του Υδροχόου.
Εικ. Κρονος: Την 20η Μαίου, με ένα τηλεσκόπιο μπορούμε να δούμε τον Κρόνο και 5 από τους μεγαλύτερους δορυφόρους του, παρατήρηση που ενισχύεται ιδιαίτερα από την έλλειψη σεληνόφωτος.
Σελήνη
Πανσέληνος την 6η Μαίου, η μεγαλύτερη του έτους, καθώς η Σελήνη βρίσκεται και στο περίγειό της (356.955 χλμ.) αυτή την ημέρα. Αυτός ο συνδυασμός θα δώσει σημαντικά φαινόμενα παλίρροιας. Τελευταίο Τέταρτο την 12η Μαίου. Στις 19 Μαίου η Σελήνη θα βρίσκεται στο απόγειο (406.448 χλμ). Στις 20 του μήνα θα έχουμε νέα Σελήνη, καθώς ο δορυφόρος μας βρίσκεται μεταξύ Γης και Ήλιου και έτσι παραμένει αόρατος για τον γήινο παρατηρητή. Αυτή τη φορά τα τρία ουράνια σώματα θα είναι πλήρως ευθυγραμμισμένα σχηματίζοντας μια δακτυλιοειδή ηλιακή έκλειψη. Στις 28 Μαίου η Σελήνη θα μπει στο Πρώτο Τέταρτο.
Εικ.Σεληνη : Σύγκριση του δίσκου της Πανσελήνου στο περίγειο και στο απόγειο. Αυτό το μήνα η Πανσέληνος στο περίγειο θα έχει φαινόμενο δίσκο με γωνιακή διάμετρο μεγαλύτερη από 33 δευτερόλεπτα τόξου. Θα είναι μεγαλύτερη κατά 12% από όταν βρίσκεται στο απόγειο, δηλαδή η φαινόμενη επιφάνεια της Σελήνης θα είναι κατά 30% μεγαλύτερη! (Credit: IM).
Αναλυτικό Αστρονομικό Ημερολόγιο
1 Μαίου: Η Σελήνη κοντά στον Άρη.
4 Μαίου: Η Σελήνη κοντά στον Στάχυ (Παρθένος) και τον Κρόνο.
5 Μαίου: Κορύφωση της βροχής διαττόντων η-Υδροχοίδες.
6 Μαίου: Πανσέληνος (η μεγαλύτερη του έτους). Η Σελήνη στο περίγειο (356.955 χλμ).
7 Μαίου: Η Σελήνη κοντά στον Αντάρη.
12 Μαίου: Τελευταίο τέταρτο Σελήνης.
13 Μαίου: Ο Δίας σε ανώτερη σύνοδο με τον Ήλιο, περνάει στον πρωινό ουρανό.
19 Μαίου: Η Σελήνη στο απόγειο (406.448 χλμ).
20 Μαίου: Νέα Σελήνη. Δακτυλιοειδής ηλιακή έκλειψη.
22 Μαίου: Η Σελήνη κοντά στην Αφροδίτη.
26 Μαίου: Η Σελήνη κοντά στο αστρικό σμήνος Κυψέλη (Μ67) με μερική επικάλυψη του σμήνους.
27 Μαίου: Ο Ερμής σε ανώτερη σύνοδο με τον Ήλιο, περνάει στο νυκτερινό ουρανό.
28 Μαίου: Η Σελήνη κοντά στον Βασιλίσκο. Τελευταίο Τέταρτο Σελήνης.
31 Μαίου: Η Σελήνη κοντά στον Κρόνο.
Εικ. Οριζοντας: Ο ορίζοντας του Μαίου, κοιτώντας δυτικά, για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/05/2012 21:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 7 Μαΐου
Το οικείο σχήμα της «κατσαρόλας» της Μεγάλης Άρκτου είναι σχεδόν στο ζενίθ τα βράδια του Μαΐου. Το καλύτερο διπλό άστρο της άνοιξης με κιάλια βρίσκεται στη λαβή της κατσαρόλας. Ο Μιζάρ λάμπει με 2ο μέγεθος, περίπου έξι φορές πιο φωτεινό από τον 4ου μεγέθους συνοδό του, τον Αλκόρ. Αν και αυτά τα δύο δεν έχουν μια φυσική σχέση, αποτελούν ένα όμορφο θέαμα με κιάλια ( Άνθρωποι με καλή όραση συχνά μπορούν να ξεχωρίσουν το ζευγάρι, χωρίς οπτική βοήθεια). Ένα μικρό τηλεσκόπιο αποκαλύπτει τον ίδιο τον Μιζάρ ως ένα διπλό αστέρι επίσης, που όμως είναι ένα πραγματικό διπλό αστέρι και όχι οπτικό.
Η σελήνη είναι στα δεξιά του Αντάρη, δύο ώρες πριν την ανατολή του ήλιου.
Τρίτη, 8 Μαΐου
Το πιο λαμπρό αστέρι πολύ ψηλά στα ανατολικά αυτά τα βράδια είναι ο Αρκτούρος. Θα τον βρείτε 3 φορές το μέγεθος μιας γροθιάς κάτω και στα δεξιά του Κρόνου και, λίγο πιο μακριά, για τον γαλάζιο Στάχυ.
Τετάρτη, 9 Μαΐου
Αν και ο Κρόνος έφτασε στο αποκορύφωμά της λαμπρότητάς του, σχεδόν ένα μήνα πριν, όταν βρέθηκε σε αντίθεση, η εικόνα του πλανήτη με τους δακτυλίους του παραμένει εντυπωσιακή. Είναι πάνω όλη τη νύχτα ανάμεσα στα αστέρια της Παρθένου, στο νοτιοανατολικό ουρανό, καθώς πέφτει το σκοτάδι, και αναρριχείται ψηλά στον νότο στις 11 μ.μ. Ο Κρόνος συνεχίζει να λάμπει φωτεινός με μέγεθος 0,4. Φαίνεται αισθητά φωτεινότερος από το πιο λαμπρό αστέρι της Παρθένου, τον Στάχυ, το οποίο βρίσκεται 5 ° νότιο-νοτιοδυτικά του πλανήτη. Με τηλεσκόπιο, η σφαίρα του Κρόνου μετρά 19" ενώ τα δαχτυλίδια εκτείνονται στα 43" έχοντας κλίση 13° ως προς τη Γη.
Πέμπτη, 10 Μαΐου
Ο κομήτης C/2009 P1 (Garradd) λάμπει σήμερα περίπου με μέγεθος 8 ανάμεσα στα αστέρια του υπόβαθρου στον νοτιοανατολικό Λίγκα. Αν και αυτός ο αστερισμός δεν έχει αστέρι λαμπρότερο από 3ο μέγεθος, η περιοχή είναι εύκολο να εντοπιστεί νότια από τα μπροστινά πόδια της Μεγάλης Άρκτου. Αυτό το βράδυ, ο Garradd περνά λιγότερο από το 1° δυτικά από τον σπειροειδή γαλαξία NGC 2683. Θα χρειαστείτε ένα τηλεσκόπιο για να έχετε καλή θέαση του κομήτη και του γαλαξία.
Παρασκευή, 11 Μαΐου
Η λαμπρή Αφροδίτη αρχίζει να χαμηλώνει από βράδυ σε βράδυ, στα δυτικά βορειοδυτικά. Στα δεξιά της είναι τo αρκετά αμυδρότερό της αστέρι βήτα του Ταύρου. Απέχουν τώρα μόλις 1½°.
Σάββατο, 12 Μαΐου
Τελευταίο τέταρτο της σελήνης στις 12:48 μετά τα μεσάνυχτα. Όταν θα ανατείλει, περίπου στις 2 π.μ., θα βρίσκεται στον αστερισμό του Υδροχόου.
Κυριακή, 13 Μαΐου
Ο Δίας περνάει πίσω από τον Ήλιο, όπως φαίνεται από τη Γη, θέση που οι αστρονόμοι αποκαλούν «σύνοδο», στις 4 μ.μ. Περιττό να πούμε, ότι η λάμψη του αστεριού μας καθιστά αδύνατο το να δούμε τον πλανήτη. Ο Δίας θα επιστρέψει στον πρωινό ουρανό τον επόμενο μήνα.
Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσειςΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).
Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer's Guide: "Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια." Χωρίς αυτά, "Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος."
Αυτό είναι το ανατολικό τμήμα του νεφελώματος του Πέπλου στον Κύκνο. Είναι το υπόλειμμα ενός σουπερνόβα που εξερράγη 5-8000 χρόνια πριν. Το αέριο που εκτοξεύτηκε από την έκρηξη εξακολουθεί να επεκτείνεται προς τα έξω, να συγκρούεται με άλλο διαστρικό υλικό με ταχύτητα 30.000 km / s (ένα δέκατο της ταχύτητας του φωτός) και να ιονίζει τα αέρια, προκαλώντας τα να λάμπουν όπως αποτυπώνεται στην φωτογραφία αυτή του Ανδρέα Χονδρογιάννη από τον Πάρνωνα.
Θέλετε να μυηθείτε στο χώρο της αστροφωτογραφίας; Συμβουλευθείτε το βιβλίο Αστροφωτογραφία(εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης) και αποκτήστε τις κατάλληλες γνώσεις για να φωτογραφίσετε το ηλιακό μας σύστημα και πέρα από αυτό).
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
Ο Ερμής είναι βαθιά μέσα στο φως της ανατολής του ήλιου.
Η Αφροδίτη (μέγεθος -4,7, στον Ταύρο) λάμπει στα δυτικά στο λυκόφως και δύει πριν τα μεσάνυχτα. Όμως, ήδη έχει αρχίσει και θα συνεχίσει αυτό το μήνα την γρήγορη απώλεια ύψους στον ουρανό. Ο β του Ταύρου ( El Nath), λαμπρός κατά το 1/300 της Αφροδίτης (μέγεθος +1,6), είναι λίγο περισσότερο από 1° στα δεξιά και πάνω από την Αφροδίτη.
Με τηλεσκόπιο, η Αφροδίτη είναι ένας μηνίσκος περίπου 42" σε διάμετρο. Μπορείτε να την παρατηρήσετε με τηλεσκόπιο και την ημέρα, με ιδανική ώρα αργά το απόγευμα ή κατά τη διάρκεια του ηλιοβασιλέματος. Θα έχουμε διάβαση της Αφροδίτης μπροστά από τον ηλιακό δίσκο νωρίς το πρωί ( περίπου για 1 ½ ώρα μετά την ανατολή του ηλίου) την 6η Ιουνίου. Αυτή είναι η τελευταία διάβαση μέχρι το 2117.
Ο Άρης (με μέγεθος + 0,1, στον Λέοντα) είναι ψηλά στα νότιο-νοτιοδυτικά στο λυκόφως και χαμηλότερα στα δυτικά αργότερα το βράδυ. Με τηλεσκόπιο, ο Άρης έχει 9,5 δευτερόλεπτα του τόξου φαινόμενη διάμετρο. Ο Βασιλίσκος βρίσκεται 7° στα δεξιά του Άρη και ο αμυδρότερος γ του Λέοντα (Algieba) είναι 8° πάνω από τον Βασιλίσκο.
Ο Δίας χάνεται στο φως της δύσης του ήλιου.
Ο Κρόνος (μέγεθος +0,4, στη Παρθένο) λάμπει χαμηλά στα νοτιοανατολικά στο λυκόφως και ψηλά στο νότο τα μεσάνυχτα. Ο Στάχυς τρεμοσβήνει 5° χαμηλότερα και στα δεξιά του, περίπου στο μισό της λαμπρότητας του Κρόνου και με μπλε χρώμα. Με τηλεσκόπιο, οι δακτύλιοι του Κρόνου έχουν μια καλή κλίση 14° ως προς εμάς.
Ο Ουρανός είναι χαμηλά στην ανατολή του ήλιου.
Ο Ποσειδώνας (μέγεθος 7,9, στον Υδροχόο) βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά πριν το πρώτο φως το λυκαυγούς.
Μια όμορφη φωτογραφία στο Σούνιο με φόντο μια τεράστια Σελήνη και στη σκηνή ο ναός του Ποσειδώνα και επισκέπτες. Βλέπουμε πόσο μικροί φαίνονται οι άνθρωποι μέσα στο δίσκο του φεγγαριού. Η φωτογραφία έχει ληφθεί από απόσταση 1200 μέτων με τηλεσκόπιο στις 5-5-2012 στη δύση της Σελήνης.
Στο καινούριο μου βιβλίο, La Luna-Ελάτε να γνωρίσουμε τη Σελήνη, όπου λόγω εκλογών και τεχνικών θεμάτων θα κυκλοφορήσει αργότερα, υπάρχει ειδική αναφορά για το φαινόμενο της Μεγάλης Σελήνης στον ορίζοντα.
3 May 2012
Μαθητές λυκείου από κράτη μέλη της ESA συγκεντρώθηκαν στη βάση πυραύλων στην Andψya της Νορβηγίας για το δεύτερο Ευρωπαϊκό διαγωνισμό CanSat. Συνολικά, 14 ομάδες συμμετείχαν στο διαγωνισμό, ο οποίος έλαβε χώρα από 23 μέχρι 26 Απριλίου.
Δοκιμάζοντας το αλεξίπτωτο
Τα μικροσκοπικά CanSats ήταν σχεδιασμένα έτσι ώστε να αποσπώνται από ένα πύραυλο εκτόξευσης και να διεξάγουν την αποστολή για την οποία ήταν σχεδιασμένα κατά την πτώση τους με αλεξίπτωτο στο έδαφος, όπου τα περίμενε η όμαδα που τα είχε σχεδιάσει.
Αφού ολοκληρώθηκαν οι τελευταίες εργασίες από το προσωπικό του Νορβηγικού Κέντρου Διαστημικής Εκπαίδευσης (NAROM), τα CanSats εστάλησαν κατά ζεύγη σε ύψος ενός χιλιομέτρου με τη βοήθεια επτά πυραύλων Intruder που εκτοξεύτηκαν διαδοχικά στις 24 Απριλίου. Παρά τους πολύ δυνατούς ανέμους, όλα τα CanSats εντοπίστηκαν επιτυχώς, εκτός από το Ισπανικό, το οποίο δεν κατάφερε να επικοινωνήσει με τον σταθμό εδάφους.
Ετοιμασίες για την εκτόξευση
Η ελληνική ομάδα icaromenippus 3D
Τα αποτελέσματα των αποστολών ποικίλλαν. Στην διάρκεια της εκτόξευσης, χάθηκε η επαφή με το Αυστριακό CanSat, του οποίου η λειτουργία διακόπηκε, έχοντας ως ατυχή συνέπεια να μην καταγραφεί κανένα δεδομένο, μολονότι τα πάντα ελέχθηκαν και λειτουργούσαν τέλεια πριν την εκτόξευση.
Παρά το ότι ένας από τους κινητούς βραχίονες του αλεξίπτωτου του Νορβηγικού πυραύλου έσπασε, προκαλώντας την ταχεία περιδίνησή του κατά την κάθοδο, η ομάδα πέτυχε κάποιους από τους στόχους της, οι οποίοι συμπεριλάμβανα τη λήψη δεδομένων GPS καθώς και μετρήσεων ατμοσφαιρικής πίεσης.
Κατά τη δεύτερη εκτόξευση, διατηρήθηκε σταθερή η ραδιοεπικοινωνία, κάτι που επέτρεψε τη μετάδοση δεδομένων από τους τρεις αισθητήρες του CanSat που κατασκεύασε η ομάδα της Ρουμανίας. Το Τσέχικο CanSat, αντίθετα, δεν παρέλαβε κανένα δεδομένο.
Κατά τη διάρκεια της τρίτης πτήσης, οι καιρικές συνθήκες κατέστησαν δύσκολη την παρακολούθηση του Ιταλικού και Ιρλανδικού CanSat. Ωστόσο, και οι δυο ομάδες έλαβαν κάποιες δεδομένα τηλεμετρίας προτού χάσουν ολοσχερώς το σήμα. Τα δεδομένα αποθηκεύθηκαν στην κάρτα μνήμης του Ιταλικού μικροδορυφόρου, αλλά ο αρχικός στόχος για κατευθυνόμενη προσγείωση δεν επετεύχθη. Οι Ιρλανδοί, αναλύοντας τα δεδομένα τους, ήταν σε θέση να προσδιορίσουν ορισμένα σημαντικά σημεία της πτήσης
Παρακολουθώντας την κάθοδο
Τόσο η Βέλγικη όσο και η Ολλανδική ομάδα έλαβαν αξιόπιστα δεδομένα τηλεμετρίας από τα CanSats τους στην τέταρτη εκτόξευση. Οι Βέλγοι κατέγραψαν επίσης εικόνες με την κάμερα με την οποία ήταν εφοδιασμένο ο δικός τους μίνι-δορυφόρος. Η χαμηλή εξωτερική θεμοκρασία επηρέασε, ωστόσο, το επιταχυνσιόμετρο του Ολλανδικού CanSat και δεν ελήφθησαν αξιοποιήσιμα δεδομένα.
Η Βρετανική ομάδα έλαβε ποιοτικά δεδομένα τηλεμετρίας αλλά απογοητεύθηκε λίγο όταν το τηλεχειριζόμενο όχημα της τέθηκε σε λειτουργία νωρίτερα απ' ό,τι ήταν προγραμματισμένο. Η ομάδα από τη Δανία έλαβε δεδομένα τηλεμετρίας κατά την πτήση, αλλά η λειτουργία του υπολογιστή εδάφους διακόπηκε αναπάντεχα και όλα τα δεδομένα χάθηκαν.
Στην έκτη πτήση, η Γαλλική ομάδα έλαβε τόσο δεδομένα τηλεμετρίας όσο και βίντεο, αλλά η Ισπανική δεν έλαβε καθόλου. Το δε αλεξίπτωτό τους φαίνεται να αποκολλήθηκε, έχοντας σαν αποτέλεσμα την απώλεια του CanSat. Παρ'όλα αυτά, χρησιμοποίησαν τα εικόνες και βίντεο της Γαλλικής ομάδας προκειμένου να επιτύχουν το στόχο τους, την τρισδιάστατη χαρτογράφηση επιφάνειας.
Το Ελληνικό και Πορτογαλικό CanSat έστειλαν όλα τα αναμενόμενα δεδομένα τηλεμετρίας στην τελευταία πτήση, αλλά και τα δύο αντιμετώπισαν προβλήματα με την κάμερα τους, με αποτέλεσμα να συγκεντρώσουν λιγότερες εικόνες από όσες ήλπιζαν.
Aναλύοντας δεδομένα
Αποτελέσματα διαγωνισμού
Αφού ανέλυσαν τα αποτελέσματα των αποστολών τους, οι ομάδες τέθηκαν στην κρίση μίας επιτροπής την οποία αποτελούσαν εμπειρογνώμονες από υπηρεσίες διαστήματος αλλά και εκπρόσωποι της διαστημικής βιομηχανίας.
«Το επίπεδο των ομάδων ήταν πράγματικά υψηλό και οι κριτές εντυπωσιάστηκαν πολύ από την επαγγελματική συμπεριφορά των μαθητών», σχολίασε η Helen Page, συντονίστρια έργου της ESA CanSat. «Έμαθαν πάρα πολλά για την επιστήμη του διαστήματος, τη διαστημική τεχνολογία, ενώ ταυτόχρονα ανέπτυξαν πρακτικές ικανότητες και βίωσαν τον ενθουσιασμό μιας σειράς εκτοξεύσεων σε μία βάση πυραύλων παγκόσμιας κλάσης».
Πρώτο βραβείο
Το πρώτο βραβείο απενεμήθη στην Βρετανική όμαδα Άλφα από την Ακαδημία Bearsden της Γλασκόβης. Τη δεύτερη θέση κατέλαβε η ομάδα Ικαρομένιππος 3D από το Τρίτο Ενιαίο Λύκειο Στρατή Μυριβήλη της Μυτιλήνης, με την Πορτογαλική ομάδα Azorean Shearwater από το EBS Santa Maria, Vila do Porto στις Αζόρες στην τρίτη θέση.
Οι κριτές απέδωσαν ειδική μνεία στην Αυστριακή ομάδα, σε αναγνώριση της υπεροχής του έργου τους και της προετοιμασίας τους πριν τις εκτοξεύσεις.
Ο Ευρωπαϊκός διαγωνισμός CanSat 2012 διοργανώθηκε από το Γραφείο Εκπαίδευσης της ESA σε συνεργασία με το Νορβηγικό κέντρο ΝAROM.
Αναλυτικά, τα ονόματα των μαθητών της αποστολής είναι: Γιώργος Χατζέλλης (ανάλυση δεδομένων, τρισδιάστατη επεξεργασία, μοντελισμός, κατασκευή), Ηλίας Ψυρούκης (ανάπτυξη λογισμικού, επεξεργασία δεδομένων, τρισδιάστατη απεικόνιση και μοντελισμός), Ηλίας Θεοδωρίδης (κατασκευή, ηλεκτρονικά, υλικό, τρισδιάστατη απεικόνιση), Ευστράτιος Τσιρτσής (ανάπτυξη λογισμικού, ηλεκτρονικά, ανάλυση δεδομένων, υλικό), Ιωάννης Μυρσινιάς (κατασκευή, ηλεκτρονικά, υλικό, τηλεπικοινωνίες), Αλέξανδρος Αλαμανέλλης - Ζισιμόπουλος (στήσιμο ηλεκτρονικού υλικού), Ευστράτιος Μακρής (υλικό, τηλεπικοινωνίες, ηλεκτρονικά), Γιώργος Πολυχρόνης (υλικό, ηλεκτρονικά, κατασκευή), Μυρσίνη Σβώρου (κατασκευή, τρισδιάστατος μοντελισμός και απεικόνιση, τηλεπικοινωνίες), Ελένη Γαβριηλάτου (τρισδιάστατη απεικόνιση και χάρτης, τηλεπικοινωνίες).
Το σήμα της ομάδας έχει φιλοτεχνήσει ο συμμαθητής τους Φίλιππος Βλάχος, ενώ την ομάδα βοήθησε και ο χαρτογράφος και πολιτικός μηχανικός Γιώργος Τάταρης.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA-European Space Agency) και η εταιρία Astrium στο Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν χτες, 26 Απριλίου 2012, με την ευκαιρία του εορτασμού των 50 ετών της συμμετοχής του Ηνωμένου Βασιλείου στο διάστημα, συμφωνία για την κατασκευή ηλιακού διαστημοπλοίου αξίας 300 εκατομμυρίων ευρό περίπου με σκοπό την εξερεύνηση του Ήλιου από σύγχρονα όργανα. Η εκτόξευση έχει προγραμματιστεί για το 2017 και το ηλιακό σκάφος θα βρίσκεται σε τροχιά 45 εκατομμυρίων χιλιομέτρων μακριά από τον ήλιο, πλησιέστερα και από τον Ερμή προκειμένου να εξετάσει την ηλιόσφαιρα που εκτείνεται πέρα από το Ηλιακό Σύστημα, την γέννηση του μαγνητικού πεδίου, τον διαστημικό καιρό. Ο Ήλιος έχει την σημαντικότερη επιρροή στη ζωή του πλανήτη και η γνώση αυτή είναι αναγκαία για την εξέλιξη του πολιτισμού, υποστηρίζουν οι επιστήμονες που σχεδίασαν αυτό το πρόγραμμα. Η εταιρία AstrIum ειδικεύεται στα ηλιακά διαστημόπλοια, όπως το Soho και άλλα. Στο πρόγραμμα συμμετέχει το Βέλγιο, η Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
22 April 2012 Μία περιοχή σε ένα από τα φεγγάρια του Κρόνου ανακαλύφθηκε ότι παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με τη λίμνηEtosha Panστη Ναμίμπια. Η αβαθής λίμνη στην επιφάνεια του Τιτάνα είναι εφήμερη, καθώς μονάχα κατά περιόδους είναι γεμάτη με υγρό. ΗOntario Lacusείναι η μεγαλύτερη σε μέγεθος λίμνη στο νότιο ημισφαίριο του Τιτάνα. Είναι λίγο μικρότερη σε μέγεθος από τη λίμνηΟntarioστη Bόρεια Αμερική, αλλά πολύ διαφορετική από κάθε άλλη πλευρά.
Είναι γεμάτη υγρούς υδρογονάνθρακες, και όχι νερό. Το βάθος της δεν ξεπερνάει τα μερικά μέτρα, καθώς πρόκειται για μία μικρή σε βάθος κοιλότητα σε κέντρο μίας επίπεδης ιζηματογενής λεκάνης, η οποία περιβάλλεται από σχετικά μικρά σε ύψος βουνά.
Μία νέα μελέτη έδειξε ότι αυτοί οι γεωλογικοί σχηματισμοί και οι κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή παρομοιάζουν αυτές που συναντάμε σε άνυδρες περιοχές της Γης, όπως στις αλυκές στη νότια Αφρική.
Βασίστηκε σε παρατηρήσεις που συγκέντρωσε το διαστημόπλοιο Cassini, το οποίο αποτελεί μέρος της αποστολής Cassini-Huygens της NASA, ESA και της Ιταλικής Διαστημικής Υπηρεσίας στον πλανήτη Κρόνο.
Παρόλο που η Ontario Lacus μέχρι πρόσφατα θεωρούταν ότι είναι μόνιμα γεμάτη με υγρό μεθάνιο, αιθάνιο και προπάνιο, η τελευταία αυτή μελέτη, η οποία έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό Ιcarus, έδειξε ακριβώς το αντίθετο.
Συνδυάζοντας δεδομένα από διαφορετικά επιστημονικά όργανα με τα οποία είναι εξοπλισμένο το διαστημόπλοιο Cassini, μία ομάδα επιστημόνων την οποία συντόνισε ο Thomas Cornet από το Universitι de Nantes, στη Γαλλία, βρήκαν ίχνη από κανάλια χαραγμένα στον πυθμένα της λίμνης, κοντά στο νοτιότερο άκρο της.
Τα κανάλια αυτά παρέμειναν ορατά μεταξύ του Δεκεμβρίου του 2007 και του Ιανουαρίου του 2010, χάρη στην υψηλή διακριτική ικανότητα όλων των επιστημονικών οργάνων. «Συμπεράναμε ότι ο πυθμένας της Ontario Lacus θα πρέπει να ήταν εκτεθειμένος κάποια στιγμή στο παρελθόν», εξηγεί ο Cornet.
Επιπλέον, στις παρατηρήσεις του διαστημοπλοίου Cassini διακρίνονται ιζηματογενείς περιοχές να περιβάλλουν την Ontario Lacus, οι οποίες υποδεικνύουν ότι το επίπεδο της σταθμής των υγρών υδρογαναθράκων στη λίμνη ήταν υψηλότερη κάποια στιγμή στο παρελθόν.
Παρόμοια χαρακτηριστικά συναντάμε σε εφήμερες λίμνες στη Γη, γι'αυτό και οι επιστήμονες την παρομοιάζουν με την Etosha Pan στην Ναμίμπια. Η συγκεκριμένη αλυκή καλύπτεται από ένα ρηχό στρώμα νερού την εποχή των βροχών, το οποίο έχει πηγή τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα και εξατμίζεται αφήνοντας πίσω του σημάδια που μαρτυρούν την αρχική στάθμη του νερού.
Ο Cornet και οι συνεργάτες του, συνεπώς, πιστεύουν ότι η Ontario Lacus σχηματίστηκε από υγρούς υδρογονάνθρακες που ρέουν στο υπέδαφος του Τιτάνα, οι οποίο κατά διαστήματα αναβλύζουν και γεμίζουν την αβαθή κοιλότητα, ενώ στη συνέχεια εξατμίζονται.
Ο Τιτάνας είναι το μόνο ουράνιο σώμα, πέρα από τη Γη, όπου γνωρίζουμε ότι σημαντικές ποσότητες υγρών ρέουν στην επιφάνειά του. Κατά αναλογία με τον κύκλο του νερού στη Γη, στον Τιτάνα παρατηρείται ένας κύκλος ο οποίος βασίζεται στο υδρογόνο, στον άνθρακα και στο άζωτο, τα οποία μεταφέρονται από την ατμόσφαιρα, στη επιφάνεια και στο υπέδαφος του. Οι λίμνες στον Τιτάνα αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του κύκλου αυτού.
«Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν τη σημασία συγκριτικών μελετών μεταξύ διαφορετικών πλανητών: η ανακάλυψη παρόμοιων γεωλογικών χαρακτηριστικών σε εξωγήινους κόσμους όπως τον Τιτάνα μας επιτρέπουν να δοκιμάσουμε θεωρίες που εξηγούν τη γέννησή τους,» προσέθεσε οNicolas Altobelli, ένας από τους επιστήμονες τηςESAπου εργάζεται στο πρόγραμμαCassini-Huygens.
20 April 2012 Optical, radar and laser observations of the Envisat satellite show that it is still in a stable orbit. Efforts to regain contact with the satellite have been under way since 8 April, when it unexpectedly stopped sending data to Earth. To determine if Envisat has entered its 'safe mode' - which would be a starting point for revival - the recovery team is drawing on every information source available.
Valuable help is coming from many European and international partners. France's new Pleiades satellite normally provides very high-resolution images of Earth, but is now focusing on Envisat to shed more light on the situation.
On 15 April, the French space agency CNES turned Pleiades to capture images of Envisat passing within about 100 km. This remarkable feat was possible thanks to the exceptional agility of Pleiades.
Flight specialists and engineers are using the images to determine the orientation of Envisat's solar panel - the satellite's power source.
If the panel is in a suitable position for sufficient exposure to the Sun, enough power is being generated to put Envisat into safe mode, and could allow for re-establishing communications with Earth.
"We are really grateful to CNES for offering to acquire images of Envisat using their Pleiades and Spot satellites," said Volker Liebig, ESA's Director of Earth Observation Programmes.
Radar image of Envisat
"Additional observations being acquired across the globe show how the international space community has come together to track this veteran satellite."
The Fraunhofer Institute for High Frequency Physics and Radar Techniques in Wachtberg, Germany, is also providing images to help determine Envisat's orientation.
Images from the TIRA ground-based tracking and imaging radar show the satellite's body, solar panel and radar antenna.
"These unique images will enable us to analyse Envisat's orientation, which will indicate whether we are able to regain contact with the satellite," said Manfred Warhaut, Head of ESA's Mission Operations Department.
Information on Envisat's orbit is being provided by the US Joint Space Operations Center. In addition, multiple laser ranging stations on the ground are providing information to verify the stability of the satellite's orbit.
The sudden interruption of Envisat services has disrupted data provision to the international Earth observation user community, which relies on data continuity.
The launch of the upcoming Sentinel series being developed for Europe's Global Monitoring for Environment and Security (GMES) programme has become even more urgent.
The Sentinels will provide the data needed for information services to improve the management of the environment, understand and mitigate the effects of climate change and ensure civil security.
Η κάμερα υψηλής ανάλυσης του διαστημοπλοίου Mars Reconnaissance Orbiter, ενώ κατασκόπευε την περιοχή έπιασε και αυτό το φαινόμενο, μια δέσμη αρειανής σκόνης μήκους 800 μέτρων να σέρνεται πάνω από την επιφάνεια του πλανήτη. Αυτό το αεράκι από δυσμάς προς ανατολάς εμφανίζεται όταν η ακτινομβολία του Ήλιου θερμαίνει το έδαφος του Άρη και ο άνεμος, συνήθως, με ταχύτητα 100 χιλιομέτρων την ώρα στροβιλίζει την λεπτή ατμόσφαιρα του κόκκινου πλανήτη, όπως βλέπουμε στη φωτογραφία από την περίοδο της αρειανής άνοιξης. Διαβολική σκόνη έχει χαρακτηριστεί, αν κι εγώ, περισσότερο, την βλέπω σαν...ουρά του διαβόλου.
18 April 2012
Αξιόπιστη πρόσβαση στο διαδίκτυο για τους αστροναύτες που βρίσκονται σε κάποιο διαστημικό σταθμό; Και για τον έλεγχο ενός οχήματος στην επιφάνεια της Σελήνης ή τόσο μακριά όσο ο πλανήτης Άρης από κάποιο διαστημόπλοιο σε τροχιά γύρω τους; Είναι μονάχα μερικές από τις καινοτόμες τεχνολογίες που αναπτύσσει η ESA για μελλοντικές αποστολές στο μακρινό διάστημα.
Τι κοινό έχουν οι δορυφόροι παρατήρησης της Γης με τους αστροναύτες οι οποίοι στέλνουν εικόνες σε πραγματικό χρόνο από το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό; Η απάντηση είναι ότι όλοι στέλνουν δεδομένα πίσω στη Γη. Οι απαιτήσεις για την αναμετάδοση πληροφοριών στο διάστημα αναμένεται, ωστόσο, να αυξηθούν τα επόμενα χρόνια.
Στο μέλλον, οχήματα στον πλανήτη Άρη και σε μη επανδρωμένες βάσεις στη Σελήνη θα καθοδηγούνται από δορυφόρους που θα έχουν τοποθετηθεί σε τροχιά γύρω τους. Αστροναύτες θα ταξιδεύουν μέχρι αστεροειδές, εκατοντάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, και θα χρειάζεται να επικοινωνούν με άλλους αστροναύτες, κέντρα ελέγχου και εξελιγμένα συστήματα με τα οποία θα είναι εξοπλισμένα τα διαστημόπλοιά τους.
Και όλες αυτές οι δραστηριότητες απαιτούν για το συντονισμό τους ένα αξιόπιστο και ευέλικτο δίκτυο αναμετάδοσης πληροφοριών.
H δορυφορική κεραία Cebreros με διάμετρο 35 μέτρα
Θέτοντας τα θεμέλια για την εξερεύνηση του διαστήματος στο μέλλον
«Μελετάμε πως οι τεχνικές προδιαγραφές συσκευών, όπως κινητά τηλέφωνα και φορητοί υπολογιστές, θα μπορούσαν να έχουν εφαρμογή σε μία νέα γενιά από διαδικτυωμένες ηλεκτρονικές συσκευές,» εξηγεί ο Nestor Peccia, υπεύθυνος για την ανάπτυξη λογισμού για το επίγειο στέλεχος διαστημικών αποστολών στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Διαστημικών Επιχειρήσεων, στο Darmstadt της Γερμανίας.
«Ωστόσο, τα μελλοντικά σχέδια μας δεν περιορίζονται στη δημιουργία ενός διαστημικού διαδικτύου· ερευνούμε πως θα μπορούσαν διαστημικές υπηρεσίες όπως η ESA και η NASA να συνεργαστούν και διαστημικές αποστολές τους να ανταλλάσσουν δεδομένα μεταξύ τους αλλά και με επίγειους σταθμούς σε πραγματικό χρόνο, καθώς και νέες τεχνικές προδιαγραφές για τον έλεγχο διαστημοπλοίων σε τροχιά.»
Ανάπτυξη ελεύθερου λογισμικού μέσα από συνεργασία
Από το 1982, ειδικοί της ESA, NASA και άλλων διαστημικών υπηρεσιών, καθώς και από την ευρύτερη διαστημική βιομηχανία οι οποίοι στελεχώνουν την Consultative Committee for Space Data Systems (CCSDS) έχουν συναντηθεί για να διευρευνήσουν τις δυνατότητες ανάπτυξης νέων τεχνικών προδιαγραφών για την αναμετάδοση δεδομένων η οποία θα βασίζεται σε λογισμικού ανοιχτού κώδικα.
Η ανάπτυξη λογισμικού για τον ηλεκτρονικό εξοπλισμό διαστημικών αποστολών και την αναμετάδοση δεδομένων μεταξύ διαστημικών υπηρεσιών, εμπορικών αεροπορικών εταιριών, καθώς και κατασκευαστριών εταιριών δορυφορικών συστημάτων αναμένεται να αποδώσει σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Στο μέλλον αναμένεται, άλλωστε, να αυξηθούν οι απαιτήσεις για αναμετάδοση δεδομένων μεταξύ δορυφόρων σε τροχιά, και διαστημόπλοια θα πρέπει να μπορούν να επικονωνούν μεταξύ τους μέσα από αξιόπιστα ραδιοφωνικά κανάλια, ακόμα και εάν περιφέρονται γύρω από τον Άρη με ταχύτητα πολλών χιλιάδων χιλιομέτρων την ώρα.
Το Μάιο του 2008, η αποστολή της ESA Mars Express προσέφερε ένα κρίσιμο κόμβο για τη μετάδοση πληροφοριών προς και από το διαστημικό όχημα της NASA Phoenix στην διάρκεια της προσεδάφισης και απομάκρυνσής του από τον κόκκινο πλανήτη. Τον Αύγουστο θα προσφέρει τις υπηρεσίες του σε μία διαφορετική αποστολή της NASA, στο Mars Science Laboratory.
Mία σύντομη παρουσίαση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Διαστημικών Επιχειρήσεων
Το Δεκέμβριο του 2011, το δίκτυο επίγειων σταθμών που διαθέτει η ESA για τον εντοπισμό δορυφόρων σε τροχιά γύρω από τη Γη προσέφερε καθημερινά στο κέντρο ελέγχου της Ρωσικής αποστολής Phobos-Grunt που είχε χαθεί λίγο μετά την εκτόξευσή του ένα παράθυρο τριών ωρών επικοινωνίας.
Αστροναύτες και ρομπότ συνεργάζονται στον Άρη
Τον Οκτώβριο, ένας αστροναύτης στο Διεθνή Διαστημικό Σταθμό θα επιχειρήσει να ελέγξει από απόσταση ένα πειραματικό όχημα το οποίο θα βρίσκεται στο Κέντρο Επιχειρήσεων της ESA, δοκιμάζοντας να προσομοιώσει τις συνθήκες επικοινωνίας μεταξύ ενός οχημάτος στην επιφάνεια του Άρη και του διαστημοπλοίου σε τροχιά γύρω από τον κόκκινο πλανήτη.
To Eurobot συνεργάζεται με ένα αστροναύτη
Για το σκοπό αυτό απαιτείται αξιόπιστη τηλεπικοινωνιακή σύνδεση, ώστε αστροναύτες, ρομποτικά οχήματα και το κέντρο ελέγχου να μπορούν να συνεργαστούν αποτελεσματικά μεταξύ τους.
«Η ανάπτυξη τεχνικών προδιαγραφών και ο σχεδιασμός του τηλεπικοινωνιακού συστήματος δεν είναι το πιο περίβλεπτο σκέλος της εξερεύνησης του διαστήματος· είναι ωστόσο απαραίτητο για την επιτυχία μία διαστημικής αποστολής, όπως να στείλουμε έναν αστροναύτη στον Άρη,» σημείωσε ο Nestor Peccia.
Αυτά είναι μονάχα μερικά από τα θέματα που συζητώνται στο συνάντηση της CCSDS που πραγματοποιείται τις ημέρες αυτές στο Darmstadt, στην οποία συμμετέχουν διαστημικές υπηρεσίες από 20 διαφορετικές χώρες, ανάμεσά τους και η ESA, η NASA, η ASI, η CNES, η Roscosmos, το DLR and η JAXA.
Μια πολύ ενδιαφέρουσα φωτογραφία από το διαστημόπλοιo Cassini. Βλέπουμε κάτω από τα δαχτυλίδια του Κρόνου να κρέμεται ο Εγκέλαδος και στο υπόβαθρο ο Τιτάνας, ο μεγαλύτερος δορυφόρους του Κρόνου με την παχειά ατμόσφαιρα. Ο μικρός Εγκέλαδος, με μόλις 504 χιλιόμετρα διάμετριο καλύπτεται απο ένα στρώμα πάγου, ενώ από τον νότιο πόλο εκτοξεύονται κατά διαστήματα πίδακες ατμού. Ο Τιτάνας και ο Εγκέλαδος παραμένουν από τα πιο αινιγματικά φεγγάρια του Κρόνου και του Ηλιακού Συστήματος.Η φωτογράφία είναι από τις 12 Μαρτίου 2012.
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 9 Απριλίου
Η Αφροδίτη περνάει 10 μοίρες βόρεια του Αλντεμπαράν αυτή την εβδομάδα. Θα βρείτε την Αφροδίτη και τον Αλντεμπαράν στα δυτικά το σούρουπο.
Απόψε, η σελήνη είναι σε χάση και το κόκκινο αστέρι, ο υπεργίγαντας Αντάρης, βγαίνει από τα νοτιοανατολικά γύρω στα μεσάνυχτα, ή μετά τη δύση του αστερισμού του Ωρίωνα. Αφού ανατείλουν, το φεγγάρι και ο Αντάρης θα διασχίσουν τον ουρανό στα δυτικά από κοινού, και στα νότια νοτιοδυτικά την αυγή.
Αυτή την εποχή του χρόνου, όπως φαίνεται από τα μέσα βόρεια γεωγραφικά πλάτη, ο Ωρίωνας εμφανίζεται στο νοτιοδυτικό ουρανό το σούρουπο, και βυθίζεται κάτω από το δυτικό ορίζοντα περίπου τα μεσάνυχτα.
Τρίτη, 10 Απριλίου
Η σελήνη βρίσκεται κάτω και στα αριστερά του Αντάρη που αντιπροσωπεύει την καρδιά του Σκορπιού.
Το λαμπρό αστέρι ψηλά πάνω και στα δεξιά της Αφροδίτης αυτά τα βράδια είναι η Αίγα. Έχει το ίδιο λευκοκίτρινο χρώμα, άρα και την ίδια θερμοκρασία, με τον Ήλιο μας.
Τετάρτη, 11 Απριλίου
Με τη Σελήνη απούσα από τον ουρανό νωρίς το βράδυ, είναι ώρα για παρατήρηση από τον βαθύ ουρανό ξανά. Οι ερασιτέχνες αστρονόμοι είναι εξοικειωμένοι με την «τριάδα γαλαξιών» M65, M66, και NGC 3628 στον Λέοντα. Μπορείτε να εντοπίσετε τον M65 και τον M66 με κιάλια; Αυτοί οι τρεις γαλαξίες διαμορφώνουν ένα μάλλον ελκυστικό τρίδυμο στην καρδιά της ομάδας M66, η οποία περιλαμβάνει διάφορους άλλους γαλαξίες που είναι πολύ αμυδροί για να φωτογραφηθούν με ερασιτεχνικά τηλεσκόπια. Σε μια απόσταση 35 εκατομμυρίων έτη φωτός, ίσως και λίγο παραπάνω, η ομάδα Μ66 μπορεί να έχει σχέση με την ομάδα M96 ή την Leo Ι ομάδα γαλαξιών.
Αυτή την εβδομάδα προσφέρεται μια καλή ευκαιρία για να εντοπίσετε τον αστεροειδή 6 Ήβη με το τηλεσκόπιο σας. Ο 10ου μεγέθους διαστημικός βράχος βρίσκεται περίπου 8° βόρεια του Άρη, αλλά είναι πιο εύκολο να τον βρείτε σαρώνοντας 1° ανατολικά-βορειοανατολικά του διπλού αστέρα γ του Λέοντα, που λάμπει με 2ο μέγεθος.
Πέμπτη, 12 Απριλίου
Επίσης, κοντά στο πίσω πόδι του Λέοντα είναι ο αστεροειδής 5 Αστραία, με μέγεθος περίπου 9,6. Ψάξτε τον, μαζί με την Ήβη 6 και την 8 Φλώρα, επίσης στον Λέοντα.
Η Αφροδίτη φαίνεται λαμπρή στον δυτικό ουρανό μισή ώρα μετά το ηλιοβασίλεμα. Απόψε λάμπει με μέγεθος -4,6, περίπου 10 φορές πιο φωτεινή από το δεύτερο φωτεινότερο αντικείμενο, τον Δία. Δεν δύει μέχρι τις 11:30 μ.μ. Με τηλεσκόπιο, η Αφροδίτη εμφανίζει 28" διάμετρο και είναι φωτισμένη κατά 40%.
Παρασκευή, 13 Απριλίου
Τελευταίο τέταρτο της σελήνης στις 1:51 μ.μ. Το φεγγάρι ανατέλλει περίπου στις 2 π.μ. και φθάνει στο ψηλότερό του σημείο στο νότο στις 7 π.μ. Βρίσκεται στον Τοξότη.
Αν κοιτάξετε στα βορειοανατολικά μετά τις 11 το βράδυ θα δείτε τον λαμπρό Βέγα, το «αστέρι του καλοκαιριού», στον μικρό αστερισμό της Λύρας.
Σάββατο, 14 Απριλίου
Ο Ωρίωνας είναι τώρα χαμηλά στη δύση κατά τη διάρκεια του σούρουπου. Σύντομα θα οδεύει προς το λαμπρό λυκόφως και θα χαθεί για αρκετούς μήνες πριν επανεμφανιστεί στον πρωινό ουρανό πριν την ανατολή του ήλιου. Απολαύστε τον όση ώρα αυτός ο αγαπημένος αστερισμός παραμένει στον βραδινό ουρανό. Προσέξτε πως η ζώνη του Ωρίωνα στέκεται σχεδόν οριζόντια, δείχνοντας τον Αλντεμπαράν και τον αστερισμό του τον Ταύρο προς τα δεξιά, και τον Σείριο και τον αστερισμό του, τον Μέγα Κύνα, στα αριστερά.
Κυριακή, 15 Απριλίου
Η καλύτερη στιγμή του 2012 για να δείτε τον Κρόνο είναι τώρα, καθώς ο πλανήτης μας βρίσκεται ανάμεσα στον ήλιο και τον Κρόνο σήμερα. Η γρήγορη μετακίνηση μας σε τροχιά μας φέρνει ανάμεσα στον Κρόνο και τον ήλιο κάθε χρόνο, στην θέση που ονομάζεται «αντίθεση» από τους αστρονόμους. Με άλλα λόγια, ο Κρόνος είναι τώρα απέναντι από τον ήλιο στον ουρανό της Γης. Στην αντίθεση του, ο Κρόνος ανατέλλει από την ανατολή στο ηλιοβασίλεμα και δύει στη δύση στην ανατολή. Έτσι, ο Κρόνος είναι πάνω όλη τη νύχτα, σε ιδανική θέση για την παρατήρησή του.
Η «αντίθεση» φέρνει επίσης τον Κρόνο πιο κοντά στη Γη. Ως αποτέλεσμα, ο Κρόνος τώρα φέγγει πιο λαμπρός στον ουρανό μας. Οι εσωτερικοί πλανήτες - ο Ερμής και η Αφροδίτη - δεν βρίσκονται ποτέ σε αντίθεση επειδή είναι σε τροχιά γύρω από τον ήλιο μέσα στη γήινη τροχιά. Ο Κρόνος επιστρέφει σε αντίθεση περίπου 2 εβδομάδες αργότερα από έτος σε έτος.
Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσειςΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).
Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer's Guide: "Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια." Χωρίς αυτά, "Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος."
Η όμορφη πανσέληνος βγαίνει κοντά στον φάρο μιας ακτής της Νέας Υόρκης. Η φωτογραφία είναι του Σπύρου Καραγιώργου.
Θέλετε να μυηθείτε στο χώρο της αστροφωτογραφίας; Συμβουλευθείτε το βιβλίο Αστροφωτογραφία(εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης) και αποκτήστε τις κατάλληλες γνώσεις για να φωτογραφίσετε το ηλιακό μας σύστημα και πέρα από αυτό).
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
Ο Ερμής έχει χαθεί βαθιά μέσα στο φως της ανατολής του ήλιου. Η επόμενη φορά που θα κάνει μια καλή βραδινή εμφάνιση θα είναι στο δεύτερο μισό του Ιουνίου.
Η Αφροδίτη (μέγεθος -4,6, στον Ταύρο) παραμένει στο ίδιο ύψος όλο τον Απρίλιο που είναι το μέγιστο ύψος που βρίσκεται κατά τη διάρκεια του οκταετούς κύκλου των εμφανίσεών της. Λάμπει στα δυτικά στο λυκόφως και δύει περίπου 2 ½ ώρες αργότερα το βράδυ. Στα δεξιά της είναι οι Πλειάδες και στα αριστερά της ο Αλντεμπαράν.
Με τηλεσκόπιο, η Αφροδίτη είναι ένας λευκός δίσκος, 27" σε διάμετρο. Μπορείτε να την παρατηρήσετε με τηλεσκόπιο και την ημέρα, με ιδανική ώρα αργά το απόγευμα ή κατά τη διάρκεια του ηλιοβασιλέματος.
Ο Δίας βυθίζεται ακόμα χαμηλότερα με τη δύση του ήλιου, αρκετά κάτω από την Αφροδίτη. Η φαινόμενη διάμετρος του Δία είναι μόνο 32 δευτερόλεπτα του τόξου και η εικόνα του είναι όλο και πιο θολή όσο χαμηλώνει σε ύψος καθημερινά.
Ο Άρης (με μέγεθος -0,7, στον Λέοντα) είναι ψηλά στο νότο μετά τα μεσάνυχτα. Με τηλεσκόπιο, ο Άρης έχει 11 δευτερόλεπτα του τόξου σε φαινόμενη διάμετρο. Η επιφάνεια του βόρειου πόλου του πλανήτη έχει μειωθεί αρκετά αφού η άνοιξη δίνει τη θέση της στο καλοκαίρι στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη. Ο Βασιλίσκος βρίσκεται 4 ½ ° στα δεξιά του Άρη και ο αμυδρότερος γ του Λέοντα είναι 7° πάνω από τον πλανήτη.
Ο Κρόνος (μέγεθος +0,2, στη Παρθένο) είναι σε αντίθεση την Κυριακή του Πάσχα. Λάμπει ψηλά στο νότο μετά τις 1:30 π.μ. Ανατέλλει στις 8 μ.μ. Ο Στάχυς τρεμοσβήνει 5 ½° στα δεξιά του, περίπου στο μισό της λαμπρότητας του Κρόνου και με μπλε χρώμα. Με τηλεσκόπιο, οι δακτύλιοι του Κρόνου έχουν μια καλή κλίση 14° ως προς εμάς.
Παρατηρήστε προσεκτικά τον Κρόνο και τους δακτυλίους του με ένα τηλεσκόπιο. Λίγες ημέρες πριν και μετά την αντίθεση, παρακολουθήσετε το Seeliger effect: οι δακτύλιοι γίνονται πιο λαμπροί σε σχέση με την σφαίρα του πλανήτη. Αυτό συμβαίνει επειδή τα στερεά σωματίδια που αποτελούν τους δακτύλιους αντανακλούν το φως πίσω στην κατεύθυνση απ' όπου προήλθε πιο έντονα από ό, τι τα νέφη του δίσκου του πλανήτη.
Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας έχουν χαθεί στη λάμψη της ανατολής του ήλιου.
Εικ. Ουρανος: Ο ουρανός του Απριλίου για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/04/2012 21:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)
Αυτό το Μήνα..
Στις 28 Απριλίου γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Αστρονομίας. Αστρονόμοι. Επαγγελματίες και ερασιτέχνες αστρονόμοι σε όλο τον κόσμο οργανώνουν βραδιές παρατήρησης και γιορτές υπό το φως των αστεριών, διαλέξεις, εκθέσεις και πολλές ακόμη εκδηλώσεις. Όλοι οι εντυπωσιακοί πλανήτες Αφροδίτη, Δίας, Άρης και Κρόνος θα είναι εύκολα ορατοί αυτό το μήνα και η Σελήνη θα τους επισκεφθεί σταδιακά όλους. Στις 15 Απριλίου ο Κρόνος θα βρίσκεται σε αντίθεση, μια καλή χρονιά για την παρατήρηση του πλανήτη που έχει πάρει τη μέγιστη λαμπρότητά του (αστρονομικό μέγεθος 0.3) και βρίσκεται σε εγγύτητα ως προς τη Γη (φαινόμενη διάμετρος 19 δευτερόλεπτα τόξου), με αποτέλεσμα οι δακτύλιοί του να εμφανίζονται εντυπωσιακοί ακόμη και με μικρά τηλεσκόπια. Αρκετές βροχές διαττόντων θα μας κρατήσουν ξάγρυπνους τις νύκτες του Απριλίου και με λίγη καλή τύχη ο κομήτης C/2009 P1 (Garradd) θα είναι ορατός στον αστερισμό της Μεγάλης Άρκτου ακόμη και με ένα καλό ζευγάρι κιάλια.
Βροχές Διαττόντων
Στις 4 Απριλίου έχουμε κορύφωση των κ-Οφιουχίδων με αρκετούς διάττοντες την ώρα, αν και φέτος θα συμπέσουν σχεδόν με την πανσέληνο. Στις 7 Απριλίου θα κορυφωθούν οι δ-Δρακοντίδες, σχετικά αργοί διάττοντες που φέτος θα επισκιαστούν και αυτοί από την πανσέληνο. Στις 10 Απριλίου θα κορυφωθεί η πρώτη από τις τρεις βροχές διαττόντων που προέρχονται από τον αστερισμό της Παρθένου, η δεύτερη κορυφώνεται στις 17 Απριλίου και η τρίτη στις 25 Απριλίου.
Στις 14 Απριλίου μια βροχή ιδιαίτερα μεγάλων και λαμπρών διαττόντων θα τραβήξει την προσοχή μας παρά τη λαμπρή Σελήνη. Φαίνονται να προέρχονται από κάθε σημείο του ουρανού και διαρκούν τις τελευταίες δύο εβδομάδες του Απριλίου. Η λάμψη τους και τα ίχνη που αφήνουν στον ουρανό έχουν μεγάλη διάρκεια.
Στις 21-22 Απριλίου κορυφώνονται οι Λυρίδες, μια από τις καλύτερες βροχές διαττόντων του έτους, με περίπου 20 διάττοντες την ώρα. Το φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο θα βρίσκεται στον αστερισμό Λύρα κοντά στον λαμπρό Βέγκα. Η νέα Σελήνη δημιουργεί εξαιρετικά ευνοϊκές συνθήκες φέτος για την παρατήρηση των διαττόντων, που πιθανότατα αποτελούν υπολείμματα πρότερου περάσματος του κομήτη Θάτσερ.
Στις 23 Απριλίου κορυφώνονται οι διάττοντες γνωστοί με το όνομα του κομήτη από τον οποίο προέρχονται, τον Grigg-Skjellerup. Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον με αυτή τη βροχή διαττόντων είναι ότι φαίνονται από ορισμένα μόνο σημεία του κόσμου σε κάθε πέρασμά τους. Τέλος, στις 28 Απριλίου κορυφώνονται οι α-Βοωτίδες ε φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο κοντά στο λαμπρό άστρο Capella του Βοώτη.
Εικ. Λυριδες: Θραύσματα που αφήνουν πίσω τους οι κομήτες στο πέρασμά τους ευθύνονται για τις συχνές βροχές διαττόντων (Credit: NASA).
Πλανήτες
Η Αφροδίτη θα λάμπει με αστρονομικό μέγεθος -4.4 και καθώς θα πέφτει η νύκτα θα εμφανιστεί ο Δίας ακριβώς από κάτω της, που γρήγορα όμως θα δύσει και πάλι. Στις 2-3 Απριλίου ο λαμπρός πλανήτης θα πλησιάσει το αστρικό σμήνος των Πλειάδων στον Ταύρο.
Με το τηλεσκόπιο θα μπορέσουμε να διακρίνουμε τις πολύχρωμες ζώνες του Δία, ακόμα και τη μεγάλη κόκκινη κηλίδα του. Επίσης με το τηλεσκόπιο θα δείτε εύκολα και τους τέσσερεις μεγαλύτερους δορυφόρους του Δία Ιώ, Ευρώπη, Γανυμήδη και Καλλιστώ.
Ο Άρης κινείται προς τα νότια και είναι αρκετά λαμπρός (και κοκκινωπός) ώστε διακρίνεται καθαρά ανάμεσα στα άστρα του Λέοντα, έστω και αν η λαμπρότητά του είναι παρόμοια με εκείνη του Βασιλίσκου, κοντά στον οποίο θα βρεθεί τα ξημερώματα της 2ας Απριλίου, συντροφιά με το γεμάτο φεγγάρι.
Ανατολικά του Άρη ο Κρόνος, ανατέλλει στον αστερισμό της Παρθένου, κοντά στον λαμπρό Στάχυ. Με το τηλεσκόπιο εύκολα θα διακρίνουμε τους δακτυλίους του πλανήτη καθώς και τον μεγαλύτερο δορυφόρο του Τιτάνα. Στις 15 Απριλίου ο Κρόνος θα βρίσκεται σε αντίθεση ως προς τον Ήλιο, ανατέλλοντας το ηλιοβασίλεμα και δύοντας την ανατολή.
Εικ. ΑφροδιτηΠλειαδες: Η Αφροδίτη κοντά στις Πλειάδες στις 2-3 Απριλίου (Credit: IM).
Σελήνη
Η Σελήνη θα επισκεφθεί τους περισσότερους πλανήτες κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα. Στις 3 Απριλίου θα βρεθεί κοντά στον Άρη και τον Βασιλίσκο, και τρεις ημέρες αργότερα θα μετακομίσει κοντά στον Στάχυ και τον Κρόνο. Πανσέληνος στις 6 Απριλίου, Τελευταίο Τέταρτο στις 13, Νέα Σελήνη στις 21 και Πρώτο Τέταρτο στις 29 Απριλίου. Η ημισέληνος θα μετακινηθεί από τον Δία στις 22 Απριλίου, στην Αφροδίτη στις 24 Απριλίου, και στους Άρη και Βασιλίσκο στις 30 Απριλίου. Στις 7 Απριλίου η Σελήνη θα βρίσκεται στο περίγειο (358.315 χλμ) και στις 22 Απριλίου στο απόγειο (406.419 χλμ).
Εικ.Κρονος: Ο Κρόνος και οι εύκολα ορατοί δορυφόροι του (Credit: Stellarium/IM)
.Αναλυτικό Αστρονομικό Ημερολόγιο
1 Απριλίου: Η Σελήνη κοντά το αστρικό σμήνος Κυψέλη.
3 Απριλίου: Η Σελήνη κοντά στον Βασιλίσκο. Η Αφροδίτη 0.4ο νοτιοανατολικά της Αλκυώνης (το λαμπρότερο άστρο των Πλειάδων).
6 Απριλίου: Πανσέληνος.
7 Απριλίου: Η Σελήνη κοντά στον Στάχυ και τον Κρόνο. Η Σελήνη στο Περίγειο (358.315 χλμ).
10 Απριλίου: Η Σελήνη κοντά στον Αντάρη στον πρωινό ουρανό.
13 Απριλίου: Τελευταίο τέταρτο Σελήνης.
14 Απριλίου: Η Αφροδίτη 9.8ο βορειοδυτικά του Αλδεμπαράν στο βραδινό ουρανό.
15 Απριλίου: Ο Κρόνος σε αντίθεση ως προς τον Ήλιο, ορατός όλη τη νύκτα.
16 Απριλίου: Ο Άρης 4.3ο ανατολικά του Βασιλίσκου.
18 Απριλίου: Ο Ερμής σε μέγιστη απομάκρυνση 27ο δυτικά του Ήλιου στον πρωινό ουρανό. Κοντά του η ημισέληνος.
21 Απριλίου: Νέα Σελήνη.
22 Απριλίου: Κορύφωση της βροχής διαττόντων Λυρίδες. Η Σελήνη στο απόγειο (406.419 χλμ).
23 Απριλίου: Η Σελήνη κοντά στο αστρικό σμήνος Πλειάδες.
25 Απριλίου: Η Σελήνη κοντά στην Αφροδίτη.
29 Απριλίου: Πρώτο τέταρτο Σελήνης.
Εικ. Οριζοντας: Ο ορίζοντας του Απριλίου, κοιτώντας ανατολικά, για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/04/2012 21:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 2 Απριλίου
Η Αφροδίτη, λαμπρή στον δυτικό ουρανό περνάει λίγο έξω (περίπου 40 λεπτά του τόξου) από τις Πλειάδες, σήμερα, αύριο και την Τετάρτη. Αύριο θα βρεθεί ακόμα πιο κοντά στο σμήνος, μόλις 0.3° .Με ένα τηλεσκόπιο με ευρύ πεδίο ή ένα ζευγάρι κιάλια θα έχετε μια εξαιρετική θέα του σμήνους μέσα στην εκθαμβωτική λάμψη του πλανήτη.
Η σελήνη, σε αύξουσα φάση, σχηματίζει μια ελαφρώς καμπύλη γραμμή με τον Άρη και τον Βασιλίσκο.
Τρίτη, 3 Απριλίου
Η σελήνη σχηματίζει ένα τρίγωνο με τον Άρη και τον Βασιλίσκο.
Η Αφροδίτη είναι στην πιο κοντινή της απόσταση από τις Πλειάδες απόψε. Το μέγεθος της είναι -4,5, δηλαδή, η Αλκυόνη, με μέγεθος 2,85, 3ίναι 900 φορές πιο αμυδρή!
Τετάρτη, 4 Απριλίου
Δυο ζευγάρια από πλανήτες και αστέρια σηματοδοτούν τον ουρανό της άνοιξης του 2012. Όταν θα έχει βραδιάσει, ο Άρης λάμπει ψηλά στο νότο με τον Βασιλίσκο στα δεξιά του (περίπου 5°). Καθώς προχωράει το βράδυ, ο Κρόνος βγαίνει από τα ανατολικά- νοτιοανατολικά, με τον Στάχυ στα δεξιά του (περίπου 5½°).
Πέμπτη, 5 Απριλίου
Η σελήνη είναι σχεδόν γεμάτη αυτό το βράδυ. Στα αριστερά του είναι το αστέρι γ της Παρθένου (Πορίμα), ένα δύσκολο να διαχωριστεί με τηλεσκόπιο διπλό αστέρι. (Η απόσταση των αστέρων του είναι 1,8 δευτερόλεπτα αυτή την άνοιξη και μεγαλώνει από χρόνο σε χρόνο). Κοιτάξτε τον Κρόνο κάτω και στα αριστερά του που έχει σταθερή λάμψη και τον Στάχυ που τρεμοσβήνει. Στα δεξιά και κάτω της σελήνης είναι ο αστερισμός του Κόρακα, ένας σχηματισμός από τέσσερα αστέρια που μοιάζει με τραπέζιο.
Παρασκευή, 6 Απριλίου
Πανσέληνος στις 10:18 μ.μ. Θα την βρείτε να ανατέλλει αμέσως μετά το ηλιοβασίλεμα και να φτάνει στο ψηλότερό του σημείο στον νότο λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Βρίσκεται στην Παρθένο, κοντά σο λαμπρότερό της αστέρι, τον Στάχυ, και τον πλανήτη Κρόνο. Πιο μακριά και στα αριστερά της σελήνης είναι ο λαμπρός Αρκτούρος, το «αστέρι της άνοιξης».
Σάββατο, 7 Απριλίου
Το φεγγάρι φθάνει στο περίγειο του, το πιο κοντινό σημείο στην τροχιά του γύρω από τη γη, στις 7:58 μ.μ. Βρίσκεται 358.315 χιλιόμετρα μακριά από μας. Επειδή το περίγειο φθάνει λιγότερο από 24 ώρες μετά από την πανσέληνο, οι κάτοικοι των παράκτιων περιοχών πρέπει να αναμένουν ψηλότερα από το κανονικό παλιρροϊκά κύματα για μερικές ημέρες.
Κυριακή, 8 Απριλίου
Ο κομήτης C/2009 P1 (Garradd) έχει μέγεθος 7 και κινείται προς τα νότια, μέσα στα αστέρια της Μεγάλης Άρκτου. Αν και αυτό το μέρος του ουρανού δεν δύει ποτέ από τα μέσα γεωγραφικά πλάτη, φαίνεται ψηλά τις βραδινές ώρες. Απόψε θα βρείτε τον κομήτη μόλις 2° δυτικά από τον σπειροειδή γαλαξία NGC 2841 (μέγεθος 9,2).
Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσειςΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).
Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer's Guide: "Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια." Χωρίς αυτά, "Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος."
Η παραπάνω φωτογραφία είναι του κομήτη Garradd C/2009 P1, συνολικού χρόνου έκθεσης 30 λεπτών. Ο Γιαουρτσής Θεόδωρος χρησιμοποίησε το διοπτρικό αποχρωματικό τηλεσκόπιο Skywatcher 80/600 και την ccd κάμερα Atik 314l mono , έχοντας για κάμερα οδήγησης την DMK21.Απο την Εξοχή, Θεσσαλονίκης.
Θέλετε να μυηθείτε στο χώρο της αστροφωτογραφίας; Συμβουλευθείτε το βιβλίο Αστροφωτογραφία(εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης) και αποκτήστε τις κατάλληλες γνώσεις για να φωτογραφίσετε το ηλιακό μας σύστημα και πέρα από αυτό).
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com.
Ο Ερμής έχει χαθεί βαθιά μέσα στο φως της ανατολής του ήλιου. Η επόμενη φορά που θα κάνει μια καλή βραδινή εμφάνιση θα είναι στο δεύτερο μισό του Ιουνίου.
Η Αφροδίτη και ο Δίας (μέγεθος -4,5 και -2,1, αντίστοιχα), αν και η μεταξύ τους απόσταση μεγαλώνει καθημερινά, παραμένουν ένα συναρπαστικό ζευγάρι στον δυτικό ουρανό. Η Αφροδίτη παραμένει στο ίδιο ύψος όλο τον Απρίλιο, ενώ ο Δίας απομακρύνεται και ολοένα χαμηλώνει σε ύψος. Η Αφροδίτη περνάει πολύ κοντά από το σμήνος των Πλειάδων, με κοντινότερο σημείο στις 3 Απριλίου. Ένα ζευγάρι κιάλια θα σας βοηθήσει να δείτε τα αστέρια μέσα στη φωτεινή λάμψη της Αφροδίτης.
Με τηλεσκόπιο, η Αφροδίτη είναι ένας λευκός δίσκος, 25" σε διάμετρο. Η φαινόμενη διάμετρος του Δία είναι 32 δευτερόλεπτα του τόξου.
Ο Άρης (με μέγεθος -0,7, στον Λέοντα) είναι ψηλά στο νότο μετά τα μεσάνυχτα. Με τηλεσκόπιο, ο Άρης έχει 11 δευτερόλεπτα του τόξου σε φαινόμενη διάμετρο. Η επιφάνεια του βόρειου πόλου του πλανήτη έχει μειωθεί αρκετά αφού η άνοιξη δίνει τη θέση της στο καλοκαίρι στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη. Ο Βασιλίσκος βρίσκεται 5° στα δεξιά του Άρη αυτό το βράδυ.
Ο Κρόνος (μέγεθος +0,3, στη Παρθένο)λάμπει ψηλά στο νότο μετά τις 2 π.μ. Ανατέλλει πριν τις 9 μ.μ. Ο Στάχυς τρεμοσβήνει 6° στα δεξιά του, περίπου στο μισό της λαμπρότητας του Κρόνου και με μπλε χρώμα. Με τηλεσκόπιο, οι δακτύλιοι του Κρόνου έχουν μια καλή κλίση 14° ως προς εμάς. Ο πλανήτης θα βρεθεί σε αντίθεση στα μέσα Απριλίου.
Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας έχουν χαθεί στη λάμψη της ανατολής του ήλιου.