H φωτογραφία δείχνει τον Κρόνο υπερεκτεθειμένο-overexposed σε 10 δευτερόλεπτα προκειμένου να εμφανισθούν οι μικροί δορυφόροι του σε μια φωτογραφία ταυτόχρονα. Πράγματι, στις 9 Απριλίου 2007 και με καλή σχετικά ατμόσφαιρα από την Αθήνα και ώρα 23:50:37 εμφανίζονται από αριστερά προς τα δεξιά η Τηθύς-Tethys στην ώρα 10, ο Εγκέλαδος-Enceladus στην ώρα 12 στην κορυφή, ο Τιτάνας-Titan δεξιά στην ώρα 2 περίπου, η Διόνη-Dione περίπου την 5η ώρα και η Ρέα-Rhea στις 6 κάτω από τον Κρόνο-Saturn, αλλά δεξιά και κάτω στη γωνία φαίνεται άλλο ένα σώμα, είναι το φεγγάρι Ιαπετός-Iapetus. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μένα σ' αυτήν την φωτογραφία οφείλεται στο γεγονός, ότι ο Εγκέλαδος είναι μόλις 500 χιλιόμετρα σε διάμετρο, το ένα έβδομο της Σελήνης και το ένα δέκατο του Τιτάνα, όσο περίπου το Ηνωμένο Βασίλειο ή η Αριζόνα στην Αμερική και η απόσταση του Εγκέλαδου από τη Γη είναι1.500.000.000 (ένα δισεκατομμύριο πεντακόσια εκατομμύρια) χιλιόμετρα. Η φωτογράφησή του, εξαιρετικά σπάνια, προσφέρει μια ιδιαίτερη ικανοποποίηση μαζί, ασφαλώς, με τους άλλους δορυφόρους του Κρόνου. Σε προηγούμενη παρουσίαση της φωτογραφίας στο blog μου, κατά λάθος ο Ιαπετός είχε εμφανισθεί ως ο Υπερίων. Η φωτογραφία έχει ελεγχθεί για την ακρίβεια της με τα καλύτερα αστρονομικά προγράμματα.
Telescope: Celestron 9.25'' XLT Carbon fiber tube, Camera: Sony DSC-H1,
Eyepiece: Baader Hyperion 21 mm
Αthens, Greece, April 22 2007, Time: 22:03:35 local
Αλέξανδρος Διαμαντής
Από μια εσωτερική παρόρμηση θα γράψω λίγα λόγια για την συγκεκριμένη φωτογραφία που τράβηξα στις 22 Απριλίου 2007, ενώ δεν το έχω κάνει ποτέ μέχρι σήμερα τόσο στο blog μου όσο και σε άλλους χώρους.
Η νύχτα ήταν μοναδική. Η ατμόσφαιρα εξαιρετικά καθαρή και σταθερή σε βαθμό θαυμαστό. Βγήκα στο μπαλκόνι μου, έτσι, όχι με σκοπό να παρατηρήσω, πολύ περισσότερο να φωτογραφίσω, αλλά όταν έριξα μια ματιά στο φεγγάρι νοτιοδυτικά, έμεινα κατάπληκτικτος από τη λάμψη, την καθαρότητα τ' ουρανού και έστηαα αμέσως τον εξοπλισμό.
Η φωτογραφία δείχνει το όρος Άργος-Αrgaeus, που έχει ύψος 2 χιλιόμετρα και πλάτος 50 χιλιόμετρα, ενώ δεξιά του στη βάση βρίσκεται ο κρατήρας Fabbroni 12 χλμ και προς τα κάτω ο κρατήρας Vitruvius 31 χλμ, και προς τα πάνω ο Dawes 19 χλμ. Δεξιότερα βλέπουμε 2 μικρούς κρατήρες 9 και 7 χιλιομέτρων. Αριστερά του βουνού, όπου από τη θέση φωτογράφισης το άκρο φαίνεται σαν άγαλμα, στην τρίτη "στροφή" ή άνοιγμα ήταν η βάση της αποστολής Απόλλων 17- Apollo 17 και ακόμα πιο αριστερά ο κρατήρας Littrow με διάμετρο 32 χλμ. Από τον κρατήρα αυτόν μέχρι τη βάση του Απόλλων 17 η απόσταση είναι περίπου 30 χιλιόμετρα. Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι το όρος Argaeus, όπου μόνο με 2 χλμ ύψος δείχνει τόσο επιβλητικό με τη σκιά του να πέφτει στην επιφάνεια της Σελήνης. Μόνο μετά από μήνες κατάλαβα την μοναδικότητα της φωτογραφίας αυτής, όπου όταν την αναζήτησα στον παγκόσμιο ιστό δεν την βρήκα πουθενά, ούτε από διαστημόπλοια, ούτε από αστεροσκοπεία, ούτε σε περιοδικά αστρονομίας ή βιβλία, ούτε σε ιστοσελίδες αποκλειστικά για τη Σελήνη. Στο κέντρο του φωτογραφικού κάδρου να υψώνεται τόσο μεγάλο και τόσο καθαρά ένα μικρό βουνό 2 χιλιομέτρων όταν τη στιγμή της φωτογράφισης η απόσταση Γης-Σελήνης ήταν 375.926 χιλιόμετρα. Aπό τότε όσες φορές κι αν προπάθησα να επαναλάβω τη φωτογράφιση του όρους Argaeus δεν το κατάφερα ποτέ ούτε κατά προσέγγιση, ούτε στο ελάχιστο. Ήταν μια μοναδική βραδιά για μια μοναδική φωτογραφία.
H φωτογραφία έχει υποστεί περικοπή (cropping) προκειμένου να τονιστεί το πλαίσιο με το βουνό και τη βάση της αποστολής Απόλλων 17 (Apollo 17 base), που είναι το τρίτο άνοιγμα ακριβώς αριστερά του υψωμένου όρους με τη μεγάλη σκιά και δεν ανταποκρίνεται πλέον η παραπάνω περιγραφή, όπου αναφέρονται περισσότεροι κρατήρες.
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 8 Φεβρουαρίου
Ο Άρης βρίσκεται ακόμα σε απόσταση περίπου 3° βόρεια από το σμήνος της Κυψέλης (M44) στον Καρκίνο. Θα δείτε το σμήνος και τον πλανήτη καλύτερα αν κοιτάξετε με κιάλια αργά το βράδυ. Το σμήνος Μ44 βρίσκεται περίπου 500 έτη φωτός μακριά. Ο Γαλιλαίος το εντόπισε με το τηλεσκόπιο του 400 χρόνια πριν, παρατηρώντας τουλάχιστον 40 αστέρια.
Τρίτη, 9 Φεβρουαρίου
Ο Δίας απέχει από τον Άρη 150°. Θα βρείτε τον γιγαντιαίο πλανήτη 45 λεπτά μετά το ηλιοβασίλεμα χαμηλά στα δυτικά νοτιοδυτικά. Ο Άρης τότε θα βρίσκεται αρκετά πάνω από τον ανατολικό ορίζοντα. Στα μέσα αυτού του μήνα θα έχετε την τελευταία ευκαιρία να δείτε τον Δία και τον Άρη ταυτόχρονα. Η επόμενη φορά θα είναι τον Αύγουστο. Ο Δίας χαμηλώνει γρήγορα στο έντονο φως του βραδινού λυκόφωτος.
Τετάρτη, 10 Φεβρουαρίου
Η λεπτή ημισέληνος βρίσκεται κοντά στον Ερμή τα πρωινά της Πέμπτης και της Παρασκευής, όπως φαίνεται στον παρακάτω αστροχάρτη.
Πέμπτη, 11 Φεβρουαρίου
Περίπου στις 9:30 μ.μ. η κατσαρόλα της Μεγάλης Άρκτου θα έχει ανατείλει στο ίδιο ύψος στα βορειοανατολικά όσο θα είναι το ύψος που θα φθάσει η Κασσιόπη στα βορειοδυτικά. Ανάμεσα τους και λίγο ψηλότερα είναι ο Πολικός αστέρας.
Παρασκευή, 12 Φεβρουαρίου
Ο αστεροειδής 4 Vesta, στον Λέοντα, φαίνεται εύκολα με κιάλια όλον τον μήνα. Τώρα έχει φαινόμενο μέγεθος 6,2 και θα φθάσει το 6,1 την νύχτα της 17ης Φεβρουαρίου όταν θα βρεθεί σε αντίθεση.
Μπορείτε να δείτε τον παρακάνω χάρτη στην μεγαλύτερη μορφή του εδώ : http://media.skyandtelescope.com/documents/WEB_VestaPath_Fndr.pdf
Σάββατο, 13 Φεβρουαρίου
Ίσως να νομίζετε ότι τα σφαιρωτά σμήνη φαίνονται καλύτερα με τηλεσκόπιο κατεξοχήν το καλοκαίρι. Όμως ο Ωρίωνας αυτήν την εποχή στέκεται ψηλά στον νότο το βράδυ και κάτω από τα πόδια του είναι ο Λαγός. Στο νότιο μέρος του Λαγού είναι το μοναχικό σφαιρωτό σμήνος του χειμώνα, το Μ79.
Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου
Νέα σελήνη στις 4:53 π.μ.
Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).
Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer's Guide: "Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια." Χωρίς αυτά, "Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος."
Η ηλιακή κηλίδα#1045 φαίνεται να εξελίσσεται γρήγορα. Μαζί με κάποιες προεξοχές, αποτέλεσε ένα εξαιρετικό θέμα για τον γνωστό αστροφωτογράφο Alan Friedman από την Νέα Υόρκη.
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά του. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: : www.spaceweather.com.
Ο Ερμής (με μέγεθος -0,2) φαίνεται ακόμα χαμηλά στον πρωινό ουρανό περίπου 30 λεπτά πριν την ανατολή του ήλιου. Μη τον μπερδέψετε με τον Αντάρη, πάνω και στα δεξιά του ή με τον Αλτάιρ στα αριστερά του.
Η Αφροδίτη έχει χαθεί στο φως του ήλιου.
Ο Άρης (μέγεθος -1,1 στον Καρκίνο) αρκετά πιο κάτω από τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη, ανατέλλει λίγο πριν τις 7 το βράδυ και βρίσκεται ψηλά στον νότιο ουρανό πριν τα μεσάνυχτα. Με κιάλια θα βρείτε το σμήνος της Κυψέλης (M44), 3° ή 4° στα νότια του Άρη. Με τηλεσκόπιο, ο δίσκος του πλανήτη είναι 13,8 δευτερόλεπτα του τόξου. Ο βόρειος πόλος του πλανήτη φαίνεται μεγάλος και λευκός όμως έχει χάσει μέρος της φωτεινότητάς του εξαιτίας των αμμοθυελλών που πλήττουν συχνά τον Άρη.
Δραματικές αλλαγές συμβαίνουν στον βόρειο πόλο του Άρη (κάτω μέρος της φωτογραφίας) καθώς μικραίνει σε μέγεθος κατά τη διάρκεια της αρειανής άνοιξης.. Σημειώστε την κίτρινη θύελλα σκόνης στην αριστερή πλευρά του πόλου, και την μείωση σε λαμπρότητα στην δεξιά πλευρά του πόλου σε σχέση με άλλες πρόσφατες εικόνες. Ο βετεράνος φωτογράφος Donald C. Parker, έβγαλε αυτήν την καταπληκτική φωτογραφία στις 2 Φεβρουαρίου με ένα νευτώνειο τηλεσκόπιο 16 ιντσών.
Ο Δίας (μέγεθος -2,0) χαμηλώνει νωρίς στα δυτικά-νοτιοδυτικά και δύει περίπου στο τέλος του λυκόφωτος.
Ο Κρόνος (μέγεθος +0,7, στην Παρθένο), ανατέλλει στα ανατολικά περίπου στις 9:00 μ.μ. και λάμπει ψηλά στο νότο πριν και κατά τη διάρκεια του λυκαυγούς. Με τηλεσκόπιο, θα μπορέσετε να δείτε ότι οι δακτύλιοί του είναι σε κλίση 4,5° η οποία κλίση θα μικραίνει τους επόμενους μήνες.
Ο Ουρανός βρίσκεται χαμηλά στο φως της δύσης του ήλιου.
Ο Ποσειδώνας έχει χαθεί στο φως της δύσης του ήλιου.
Ο Πλούτωνας βρίσκεται χαμηλά στα νοτιοανατολικά πριν το λυκαυγές.
Με επιτυχία απογειώθηκε το διαστημικό λεωφορείο Endeavour STS-130 για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Η αποστολή θα διαρκέσει 13 ημέρες και το λεωφορείο αυτό θα πραγματοποιήσει ακόμα τέσσερις αποστολές και θα διακόψει οριστικά το έργο του. Βλέπουμε μια όμορφη φωτογραφία της φωτεινής διαδρομής του λεωφορείου στον ορίζοντα και να χάνεται στα δέντρα βορεοδυτικά, ενώ δεξιά το λαμπρό φεγγάρι αποσπά σε δεύτερο χρόνο την προσοχή μας.
Photo1: Howard L. Kohen Florida, USA
Photo2:Gary Trapuzzano Florida USA
Η εμπειρία που έζησα μαζί με ένα φίλο μου παρακολουθώντας την απογείωση του STS-130 μέσα από την κάμερα και ένα τηλεσκόπιο 66 χιλιοστών δεν θα ξεχαστεί ποτέ.
Χρησιμοποιώντας το μεγάλο τηλεσκόπιο VLT του Νότιου Ευρωπαϊκού Αστεροσκοπείου (ESO) οι αστρονόμοι ανακάλυψαν την μακρινότερη αστρική μαύρη τρύπα, της οποίας η μάζα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη γνωστή ως τώρα, περίπου δεκαπέντε φορές εκείνης του Ήλιου. Οι αστρικές μαύρες τρύπες αυτού του είδους ζυγίζουν συνήθως το πολύ 10 ηλιακές μάζες και μόνο μία ακόμη είχε ως τώρα ανακαλυφθεί με μεγαλύτερη μάζα. Η πρόσφατη ανακάλυψη έγινε σε ένα μακρινό γαλαξία, τον NGC 300, που βρίσκεται σε απόσταση 6 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη, καταρρίπτοντας ένα ακόμη ρεκόρ εκείνο της μακρινότερης αστρικής μαύρης τρύπας που μετρήθηκε ποτέ.
Εικ. 1: Καλλιτεχνική απεικόνιση της πρόσφατα ανακαλυφθείσας μαύρης τρύπας στον γαλαξία NGC 300. Η μαύρη τρύπα έχει πολύ μεγαλύτερη μάζα από τον Ήλιο και συνοδεύεται από ένα άστρο τύπου Wolf-Rayet που σύντομα θα μετατραπεί και εκείνο σε μαύρη τρύπα (Credit: ESO/L. Calηada).
Οι αστρικές μαύρες τρύπες είναι συχνά μέλη διπλών αστρικών συστημάτων. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο συνοδός της μαύρης τρύπας είναι ένα άστρο τύπου Wolf-Rayet, αρκετά βαρύ το ίδιο αφού ζυγίζει όσο 20 Ήλιοι. Τα άστρα Wolf-Rayet στην πραγματικότητα βρίσκονται στα τελευταία στάδια της ζωής τους, οπότε αποβάλλουν στο διάστημα τα εξωτερικά στρώματά τους πριν εκραγούν σαν υπερκαινοφανείς με τους εναπομείναντες πυρήνες τους να μετατρέπονται σε μαύρες τρύπες.
Πριν τρία χρόνια το διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA Swift ανίχνευσε την λαμπρότερη πηγή ακτίνων Χ στον γαλαξία NGC 300, την οποία είχε ανακαλύψει το διαστημικό τηλεσκόπιο της ESA XMM-Newton λόγω της περιοδικής και εξαιρετικά έντονης εκπομπής ακτινοβολίας Χ, κάνοντας τους αστρονόμους να υποπτευθούν την ύπαρξη μιας μαύρης τρύπας στην περιοχή. Η επιβεβαίωση έγινε από το όργανο FORS 2 στο τηλεσκόπιο VLT του ESO στη Χιλή, τη συστοιχία των τεσσάρων μεγαλύτερων τηλεσκοπίων του νοτίου ημισφαιρίου. Η μαύρη τρύπα και το άστρο Wolf-Rayet εκτελούν ένα είδος χορού το ένα γύρω από το άλλο, μια ατέρμονη περιοδική κίνηση με διάρκεια μόλις 32 ωρών κάθε φορά. Μάλιστα, η μαύρη τρύπα έλκει συνεχώς υλικό από το άστρο, απογυμνώνοντάς το έτσι σιγά-σιγά από τη μάζα του.
Εικ. 2: Καλλιτεχνική αναπαράσταση του διπλού συστήματος M33 X-7 στον κοντινό γαλαξία Μ33. Αποτελείται από ένα άστρο (μεγάλο μπλέ στην εικόνα) 70 φορές τη μάζα του Ήλιου και μια μαύρη τρύπα με μάζα ίση με 16 φορές τη μάζα του Ήλιου, τη μεγαλύτερη γνωστή αστρική μαύρη τρύπα (Credit: NASA/CXC/M.Weiss; X-ray: NASA/CXC/CfA/P.Plucinsky et al.; Optical: NASA/STScI/SDSU/J.Orosz et al.).
Παραμένει άγνωστο πως έγινε δυνατό να εξισορροπηθεί ένα τέτοιο δυναμικό σύστημα σε τόσο μικρή απόσταση του ενός από το άλλο, αν και το φαινόμενο δεν είναι εντελώς άγνωστο στους αστρονόμους. Υπάρχουν αρκετές επιστημονικές υποθέσεις για το πώς η μάζα μιας μαύρης τρύπας μπορεί να συνδέεται με την χημική σύσταση του γαλαξία που την φιλοξενεί, αφού για κάποιο λόγο οι μεγαλύτερες μαύρες τρύπες φαίνεται να προτιμούν τους μικρότερους γαλαξίες οι οποίοι περιέχουν ελαφρά χημικά στοιχεία. Αντίθετα οι γαλαξίες όπως ο δικός μας, που είναι πλούσιοι σε βαριά στοιχεία μπορούν να δημιουργήσουν μόνο μικρές μαύρες τρύπες. Οι αστρονόμοι πιστεύουν ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση βαριών χημικών στοιχείων (μετάλλων) επηρεάζει καθοριστικά την εξέλιξη των μεγαλύτερων άστρων τα οποία χάνουν μεγαλύτερο μέρος της μάζας τους στα τελευταία στάδια της ζωής τους, έτσι ώστε ο πυρήνας που απομένει να είναι μικρότερος και όταν καταρρέει βαρυτικά να σχηματίζει μια μαύρη τρύπα μικρότερης μάζας.
Εικ. 3: Καλλιτεχνική αναπαράσταση της πηγής ακτίνων Χ, HLX-1, το μπλε αντικείμενοστην εικόνα πάνω αριστερά από τον σπειροειδή γαλαξία ESO 243-49. Είναι ένα νέο είδος μαύρων τρυπών, με μάζα εκατοντάδων ηλιακών μαζών, ένα είδος που βρίσκεται μεταξύ των αστρικών (μάζας μερικών ηλιακών μαζών) και των γαλαξιακών (μάζας εκατομμυρίων ηλιακών μαζών) μαύρων τρυπών (Credit: Heidi Sagerud).
Στο σύστημα που πρόσφατα ανακαλύφθηκε, το άστρο Wolf-Rayet θα εκραγεί ως υπερκαινοφανής σε λιγότερο από ένα εκατομμύριο χρόνια, αφήνοντας πίσω του μια μαύρη τρύπα. Αυτό που θα ακολουθήσει είναι αβέβαιο αλλά οι επιστήμονες πιθανολογούν ότι οι δύο μαύρες τρύπες που θα απομείνουν θα συνεχίσουν να περιστρέφονται η μία γύρω από την άλλη μέχρι τελικά να συγχωνευθούν ύστερα από αρκετά εκατομμύρια χρόνια ακόμη, εκπέμποντας τεράστια ποσά ενέργειας με τη μορφή βαρυτικών κυμάτων. Διαστημικά τηλεσκόπια ανίχνευσης βαρυτικών κυμάτων όπως τα LIGO και Virgo θα μπορούσαν να τα ανιχνεύσουν (αν και η γήινη ζωή θα είναι μάλλον πολύ μικρότερης διάρκειας), καθώς και άλλα παρόμοια διπλά συστήματα μαύρων τρυπών που ήδη βρίσκονται στο Σύμπαν.
Το διαστημικό λεωφορείο Endeavour αναβάλλει για δεύτερη φορά την απογείωσή του από το ακρωτήριο Κανάβεραλ ήKennedy Space Centerπρος τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό-ISS. Η πρώτη δικαιολογία για χτες Σάββατο ήταν κάποια επισκευή και η δεύτερη δικαιολογία για την σημερινή 7 Φεβρουαρίου 2010 απογείωση ήταν, ότι τα σύννεφα ήταν σε χαμηλή οροφή!!! Έτσι, η απογείωση μεταφέρθηκε για αύριο Δυτέρα το πρωί (11:14 ώρα Ελλάδος). Τα προβλήματα της NASA είναι ολοφάνερα σε όλους. Η δυσαρέσκεια για την μη χρηματοδότηση των αποστολών στη Σελήνη δεν γνωρίζουμε, που θα καταλήξει. Στη φωτογραφία βλέπουμε το λεωφορείο έτοιμο στη βάση 139Α για απογείωση. Θα φύγει ή δεν θα φύγει; Ευχόμαστε όλα να πάνε καλά.
Στις 21.00 ώρα Ελλάδος χτες 6 Φεβρουαρίου 2010 παρατηρήσαμε (Soho και Stereo Β) μια νέα μεγάλη κηλίδα στον Ήλιο, όπου κάθε μαύρο σημαδάκι της φωτογραφίας είναι μεγαλύτερο από την διπλή διάμετρο της Γης. Είμαστε σε ετοιμότητα....
Το βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη Άρη έχει άνοιξη αυτήν την εποχή, ενώ εμείς στη Γη στο βόρειο επίσης ημισφαίριο ξεπαγιάζουμε κατά κάποιο τρόπο ανάλογα την τοποθεσία. Άνοιξη, όμως, στον Άρη σημαίνει ταυτόχρονα και αμμοθύελλες, μια αφόρητη κατάσταση ακόμα και για τα ρομπότ, που βρίσκονται στο έδαφος του πλανήτη και ακινητοπιούνται μέχρι ν' αλλάξει ο καιρός. Ας προσέξουμε καλύτερα τη φωτογραφία. Bλέπουμε σκόνη κάτω από τον λευκό κατά τα άλλα πόλο να καλύπτει μια μεγάλη περιοχή του κόκκινου πλανήτη στο καφέ χρώμα. Είναι μια δύσκολή εποχή. Η πολύ καλή φωτογραφία έχει ληφθεί από τηλεσκόπιο με διάμετρο ένα μέτρο στα Γαλλικά Πυρηναία.
O αστερισμός του Ωρίωνα δεξιά και το λαμπρό άστρο του Σείριου δεσπόζουν μια χειμωνιάτικη νύχτα στον ουρανό, όπως φαίνονται μέσα από το ιστορικό χάνι της ερήμου στην επαρχία Yazd (τώρα κέντρο ζωροαστρισμού) στην κεντρική Ινδία. Θυμίζει παλαιούς χρόνους όταν τα καραβάνια ξαπόστεναν από τον κάματο της ημέρας και οι ταξιδιώτες θαύμαζαν τις νύχτες έναν ολοκάθαρο ουρανό. Αυτά τα πανδοχεία στήριζαν την εμπορική ροή των ταξιδιωτών στην Ασία, την βόρεια Αφρική και νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ουρανός και Αστρονομικά Φαινόμενα - Φεβρουάριος 2010
Γράφει η Αστροφυσικός Ελένη Χατζηχρήστου
Ο πιο κρύος μήνας του χειμώνα θα μας χαρίσει έναν υπέροχο έναστρο ουρανό. Η Αφροδίτη επανέρχεται στην κυριαρχία του ουρανού μετά από σχεδόν ένα χρόνο επικράτησης του λαμπρού Δία. Η Σελήνη θα επισκεφτεί πολλά ουράνια αντικείμενα στη διάρκεια του μήνα και θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε ακόμη και έναν αστεροειδή στην πλανητική γειτονιά μας! Ο Σείριος φαίνεται το λαμπρότερο αντικείμενο στον ουρανό με αστρονομικό μέγεθος -1.1. Πράγματι είναι 25 φορές λαμπρότερος από τον Ήλιο αλλά σε μας φαίνεται αμυδρός λόγω της απόστασής του από τη Γη (8.6 έτη φωτός), στον αστερισμό του Μεγάλου Κυνός. Ο Προκύωνας είναι ένα ακόμη λαμπρό άστρο στον ουρανό του Φεβρουαρίου με αστρονομικό μέγεθος 0.4, στον αστερισμό του Μικρού Κυνός. Ο Ωρίωνας λάμπει στο νυκτερινό στερέωμα, με τα λαμπρότερα άστρα του Rigel (αστρονομικό μέγεθος 0.2) και Μπετελγκέζ (αστρονομικό μέγεθος 0.6) στο αριστερό πόδι και δεξί ώμο, αντίστοιχα. Το κόκκινο μάτι του Ταύρου ο Αλντεμπαράν έχει αστρονομικό μέγεθος 1.1, ενώ οι Κάστωρ και Πολυδεύκης στους Διδύμους έχουν αστρονομικά μεγέθη 1.6 και 1.1, αντίστοιχα.
Εικ. Ουρανος: Ο ουρανός του Φεβρουαρίου για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/02/2010 22:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)
ΑΣΤΕΡΟΕΙΔΗΣ VESTA
Ο αστεροειδής Vesta θα επισκεφθεί τη γειτονιά μας και η καλύτερη ημερομηνία για να τον δούμε είναι στις 18 Φεβρουαρίου, οπότε θα βρίσκεται μόλις 5 λεπτά τόξου από το λαμπρό άστρο Agieba του Λέοντα. Θα έχει αστρονομικό μέγεθος 6.1 και επομένως θα είναι ορατός ακόμη και με ένα ζευγάρι καλά κυάλια. Ο Vesta είναι ένας πολύ ενδιαφέρων αστεροειδής: έχει πολύ διαφορετική γεωλογία από τους υπόλοιπους μεγάλους αστεροειδείς και πολύ παρόμοια με εκείνη της Γης και του Άρη, ενώ επιφανειακά μοιάζει αρκετά με τη Σελήνη με ανοιχτόχρωμες και σκούρες περιοχές. Υπάρχουν ακόμη ίχνη από παλιότερη ροή λάβας και ένας μεγαλειώδης κρατήρας που υποδεικνύει πως ο αστεροειδής υπέστη μια καταστροφική σύγκρουση με κάποιο άλλο ουράνιο σώμα στο παρελθόν.
Εικ. Vesta: Ο Αστεροειδής Vesta όπως τον φωτογράφησε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble (Credit: P. Thomas, B. Zellner, NASA).
ΒΡΟΧΕΣ ΜΕΤΕΩΡΟΕΙΔΩΝ
Αυτό το μήνα έχουμε μία μόνο βροχή διαττόντων, τους Δέλτα Λεοντιδείς που κορυφώνονται στις 26 Φεβρουαρίου, αλλά με την επικείμενη Πανσέληνο θα είναι δύσκολη η παρατήρησή τους. Η ταχύτητά τους είναι περί τα 24 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο και στην κορύφωση του φαινομένου θα μπορέσουμε να δούμε ως και 5 διάττοντες την ώρα, με φαινόμενο ακτινοβόλο σημείο μεταξύ των άστρων Zosma kai Algeiba στον αστερισμό του Λέοντα.
ΣΕΛΗΝΗ
Τελευταίο Τέταρτο στις 5 Φεβρουαρίου, Νέα Σελήνη στις 13, Πρώτο Τέταρτο στις 21 και Πανσέληνος στις 28 Φεβρουαρίου.
ΠΛΑΝΗΤΕΣ
Η Αφροδίτη θα κυριαρχήσει με αστρονομικό μέγεθος -4, ενώ ο Δίας με μέγεθος -2 θα την πλησιάσει σταδιακά στον δυτικό ουρανό. Στις 14 Φεβρουαρίου η νέα Σελήνη θα σταθεί περίπου 5ο πάνω από τους δύο πλανήτες, οι οποίοι δύο ημέρες αργότερα θα έχουν πλησιάσει σε απόσταση μόλις 0.5ο. Από εκείνη τη στιγμή η Αφροδίτη θα ανεβαίνει ψηλότερα στον ουρανό ενώ ο Δίας σιγά-σιγά θα χάνεται στο ηλιοβασίλεμα. Στις 11 Φεβρουαρίου ο Ερμής θα βρίσκεται ευθυγραμμισμένος με τη Σελήνη πολύ κοντά στο νοτιο-ανατολικό ορίζοντα λίγο πριν από την ανατολή. Ο Άρης είναι στον αστερισμό του Καρκίνου με λαμπρότητα παρόμοια με εκείνη του Σείριου, αλλά γίνεται όλο και πιο αμυδρός στη διάρκεια του μήνα. Ο Κρόνος θα βρίσκεται στην Παρθένο με αστρονομικό μέγεθος 0.7, ενώ ο Ουρανός είναι αμυδρός για να γίνει εύκολα ορατός στον αστερισμό του Ιχθύος.
Εικ. Venus: Ο πλανήτης Αφροδίτη μοναδικά φωτογραφημένος από την διαστημική αποστολή Venuw Express (Credit: ESA).
ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΟ ΗΕΡΟΛΟΓΙΟ
1-2 Φεβρουαρίου: Ο Κρόνος κοντά στη Σελήνη.
3 Φεβρουαρίου: Η Σελήνη 3.5ο κάτω αριστερά του Στάχυ (λαμπρότερο άστρο στον αστερισμό της Παρθένου).
5 Φεβρουαρίου: Τελευταίο Τέταρτο Σελήνης.
9 Φεβρουαρίου: Ο αστεροειδής 2009 UN3 στην κοντινότερη στη Γη απόστασή του (14.5 φορές η απόσταση Γης-Σελήνης).
13 Φεβρουαρίου: Νέα Σελήνη.
16 Φεβρουαρίου: Συζυγία Αφροδίτης-Δία, σε απόσταση μόλις 0.6ο μεταξύ τους.
21Φεβρουαρίου: Πρώτο Τέταρτο Σελήνης.
22 Φεβρουαρίου: Ο αστεροειδής Vesta στην κοντινότερη στη Γη απόστασή του (1.411 ΑΜ).
25 Φεβρουαρίου: Η Σελήνη ακριβώς κάτω και αριστερά από τον Άρη.
26 Φεβρουαρίου: Κορύφωση της βροχής διαττόντων Δέλτα Λεοντιδείς.
27 Φεβρουαρίου: Η Σελήνη κάτω από το άστρο Βασιλίσκο του αστερισμού του Λέοντα.
28 Φεβρουαρίου: Πανσέληνος.
Εικ. Οριζοντας: Ο ορίζοντας του Φεβρουαρίου, κοιτώντας βόρεια, για το γεωγραφικό μήκος και πλάτος της Αθήνας (15/02/2010 22:00 UTC). (Credit: http://space.about.com)
Ανατολικά του Ήλιου βλέπουμε τέσσερις ενεργές περιοχές από το ηλιακό παρατηρητήριο ΣΤΕΡΕΟ Β (Behind) σήμερα μετά τα μεσάνυχτα και ώρα 01:30 UT+2 ώρες για την Ελλάδα. Το Soho ακόμα δεν έδειξε τι θα συμβεί με την τέταρτη περιοχή από την οποία θα ξεχυθεί ηλιακός άνεμος προς τη Γη. Αναμένουμε νεώτερα.
Ταχύτητα ηλιακού ανέμου 376 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο και με πυκνότητα 3.2 πρωτόνια ανά κυβικό εκατοστό.(Οι τιμές αυτές μεταβάλλονται, αλλά όχι με μεγάλη απόκλιση)
Στις 9 Φεβρουαρίου 2010 θα απογειωθεί από το ακρωτήριο Κανάβεραλ ένα πολύ εξελιγμένο ηλιακό παρατηρητήριο. Η NASA με αυτό το βίντεο ενημερώνει για το SDO-Solar Dynamics Observatory το οποίο θα μελατάει σε όλα τα μήκη κύματος ταυτόχρονα την δραστηριότητα του Ήλιου και τις συνέπειες στη Γη και στον περιβάλλοντα χώρο του πλανήτη μας. Ο Dean Pesnell, υπεύθυνος του προγράμματος SDO εξηγεί τα σχετικά με το πρόγραμμα και το διαστημικό σκάφος της NASA.
Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble φωτογράφησε στις 25 και 29 Ιανουαρίου 2010 ένα παράξενο αντικείμενο. Μοιάζει με κομήτη, αλλά δεν είναι σύμφωνα με το υλικό που αποτελείται και πιθανώς είναι βραχώδες και όχι από πάγο. Όπως βλέπουε και από το σχήμα στο ένα άκρο υπάρχει ένας φωτεινός πυρήνας διαμέτρου 150 μέτρων. Ο διχαλωτός σχηματισμός είναι πρωτοφανής στα χρονικά και μόνο η υπόθεση της σύγκρουσης δυο άλλων σωμάτων, το πιθανότερο αστεροειδών, μπορεί να ερμηνεύσει το σχήμα. Αρχικά παρατηρήθηκε από το πρόγραμμα LΙNEAR στις 6 Ιανουαρίου, αλλά το ενδιαφέρον υπήρξε μεγάλο για να αφεθεί στο άγνωστο. Η σύγκρουση των αστεροειδών έγινε με 15.000 χιλιόμετρα την ώρα και κατά την παρατήρηση του Hubble η απόσταση από τον Ήλιο ήταν 288.000.000 χιλιόμετρα και από τη Γη κοντά στα 144.000.000 χιλιόμετρα. Κάποια τέτοια σύγκρουση πριν 65 εκατομμύρια χρόνια εξαφάνισε τους δεινόσαυρους από τη Γη. Το μυστηριώδες αντικείμενο ονομάστηκε P/2010 A2 και φωτογραφήθηκε με τη νέα κάμερα Wide Field Camera 3 (WFC3). Η μελέτη του P/2010 A2 συνεχίζεται.
Credit: NASA, ESA, and D. Jewitt (University of California, Los Angeles). Photo No. STScI-2010-07
Ο ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Επιμέλεια: Αντώνης Παντελίδης)
Δευτέρα, 1 Φεβρουαρίου
Στον πρωινό ουρανό, θα δείτε τον Ερμή, τον Κρόνο και τον Άρη. Οι τρείς πλανήτες διαγράφουν ένα τόξο 159° στον ουρανό. Ο Ερμής είναι χαμηλά στα νοτιοανατολικά, ο Κρόνος βρίσκεται ψηλά στο δυτικό νοτιοδυτικό ουρανό, ενώ ο Άρης είναι χαμηλά πάνω από το δυτικό βορειοδυτικό ουρανό. Η σελήνη, σε φάση gibbous, βρίσκεται περίπου 20° κάτω και στα δεξιά του Κρόνου.
Τρίτη, 2 Φεβρουαρίου
Το ερυθρό μεταβλητό αστέρι R του Πήγασου, λίγο έξω από το μεγάλο τετράγωνο του Πήγασου, θα βρεθεί στο μέγιστό του αυτή την εβδομάδα (7ο ή 8ο μέγεθος). Θα πρέπει να το παρατηρήσετε νωρίς το βράδυ αφού ο αστερισμός αρχίζει γρήγορα να χαμηλώνει στο δυτικό ουρανό.
Τετάρτη, 3 Φεβρουαρίου
Ο αστεροειδής 4 Vesta, στον Λέοντα, εντοπίζεται εύκολα με κιάλια όλον αυτόν τον μήνα. Έχει μέγεθος 6,4 και θα φθάσει στο 6,1 όταν θα βρεθεί σε αντίθεση το βράδυ της 17ης Φεβρουαρίου.
Ο Στάχυς της Παρθένου βρίσκεται μερικές μοίρες πάνω και στα αριστερά της σελήνης ενώ ο Κρόνος είναι ψηλότερά τους.
Πέμπτη, 4 Φεβρουαρίου
Ο Άρης περνάει 3° βόρεια από το ανοιχτό σμήνος της Κυψέλης.
Αυτόν τον μήνα ο φωτεινός Ωρίωνας βρίσκεται στο νότο στην αρχή της νύχτας, μετά το βραδινό λυκόφως. Όποιος διαθέτει τηλεσκόπιο σίγουρα έχει κοιτάξει το θαυμάσιο νεφέλωμα του Ωρίωνα. Όμως, κατά πόσο γνωρίζετε το αμυδρότερο αστερισμό του Λαγού κάτω από τα πόδια του κυνηγού;
Παρασκευή, 5 Φεβρουαρίου
Τελευταίο τέταρτο της σελήνης στις 1:50 π.μ του Σαββάτου.
Η λαμπρή Αίγα του Ηνίοχου, 45 έτη φωτός μακριά μας και με λαμπρότητα 80 φορές αυτή του ήλιου μας, περνάει κοντά από το ζενίθ περίπου στις 8:00 το βράδυ. Το αστέρι περνάει ακριβώς από το ζενίθ εάν βρίσκεστε σε γεωγραφικό πλάτος 46° βόρεια.
Σάββατο, 6 Φεβρουαρίου
Αυτό το βράδυ, αν κοιτάξετε τον Κρόνο, ψηλά στα νοτιοανατολικά, με τηλεσκόπιο, θα δείτε τον μεγαλύτερο δορυφόρο του, τον Τιτάνα, στα ανατολικά του πλανήτη.
Στον πρωινό ουρανό της Κυριακής, ο Αντάρης βρίσκεται περίπου 7° στα αριστερά της ημισελήνου.
Κυριακή, 7 Φεβρουαρίου
Το νεφέλωμα του Κώνου (Cone nebula, στον Μονόκερο, στο νότιο τμήμα του NGC2264 ή γνωστού ως το σμήνος Christmas Tree ) ανήκει σε μια ευρύτερη περιοχή του ουρανού όπου και παρατηρούμε σχηματισμό και δημιουργία αστέρων. Για την παρατήρησή του χρειάζεται καθαρός και σκοτεινός ουρανός με καλό seeing. Όμως, θα πρέπει να αφιερώσετε αρκετό χρόνο για να μπορέσετε να το δείτε. Μια γρήγορη ματιά δεν αρκεί! Κάποιο φίλτρο UHC ή Οξυγόνου ΙΙΙ θα βοηθήσει στο να το εντοπίσετε. Το νεφέλωμα μοιάζει στο γνωστό νεφέλωμα της Κεφαλής του Ίππου αφού είναι και αυτό ένα σκοτεινό νεφέλωμα που παίρνει το σχήμα του από ένα αστέρι, στην περίπτωση αυτή είναι το αστέρι HD 47887, ένας γίγαντας τύπου Β3.
Θέλετε να γίνετε καλύτερος ερασιτέχνης αστρονόμος; Μάθετε τη θέση των αστερισμών με βάση τα πιο λαμπρά αστέρια τους και τους σχηματισμούς τους. Αυτό είναι το κλειδί για να εντοπίσετε και τα διάφορα αντικείμενα από το βαθύ ουρανό με κιάλια ή με τηλεσκόπιο. Ένας πολύ χρήσιμος οδηγός για εύκολο εντοπισμό των αστερισμών σε όλο τον ουρανό είναι το βιβλίο The Monthly Sky Guide (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης).
Μπορεί ένα αυτοματοποιημένο τηλεσκόπιο να αντικαταστήσει τους αστροχάρτες; Όπως ο Terence Dickinson και ο Alan Dyer λένε στο Backyard Astronomer's Guide: "Δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πλήρως το σύμπαν, αν δεν αναπτύξει την ικανότητα να βρίσκει πράγματα στον ουρανό και αν δεν κατανοεί τις ουράνιες κινήσεις. Αυτή η γνώση κατακτάται μόνο όταν κάποιος αφιερώνει χρόνο κάτω από τα αστέρια με φιλομάθεια και με έναν αστροχάρτη στα χέρια." Χωρίς αυτά, "Ο ουρανός ποτέ δεν γίνεται ένα φιλικό μέρος."
ΟΙ ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΑΥΤΗΝ ΤΗΝ ΕΒΔΟΜΑΔΑ
Παρατηρείτε τον ήλιο καθημερινά (με τη χρήση ενός ασφαλούς ηλιακού φίλτρου) αφού σχεδόν πάντοτε αποκαλύπτονται ενδιαφέροντα φαινόμενα στην επιφάνειά του. Για καθημερινή ενημέρωση σχετικά με την ηλιακή δραστηριότητα, επισκεφτείτε τον δικτυακό τόπο: www.spaceweather.com
Ο Ερμής (με μέγεθος -0,2) φαίνεται ακόμα χαμηλά στον νοτιοανατολικό πρωινό ουρανό περίπου 45 λεπτά πριν την ανατολή του ήλιου. Μη τον μπερδέψετε με τον Αντάρη, πάνω και στα δεξιά του ή με τον Αλτάιρ στα αριστερά του.
Η Αφροδίτη έχει χαθεί στο φως του ήλιου.
Ο Άρης (μέγεθος -1,3 στον Καρκίνο) αρκετά πιο κάτω από τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη, ανατέλλει λίγο πριν τις 7 το βράδυ και βρίσκεται ψηλά στο νότιο ουρανό λίγο μετά τα μεσάνυχτα. Ο Άρης ήταν σε αντίθεση την προηγούμενη εβδομάδα. Με τηλεσκόπιο, ο δίσκος του πλανήτη είναι 14 δευτερόλεπτα του τόξου. Ο βόρειος πόλος του πλανήτη φαίνεται μεγάλος και λευκός. Άλλα χαρακτηριστικά της επιφάνειας του φαίνονται επίσης αρκετά έντονα, όπως στην παρακάτω φωτογραφία του Γιάννη Ροζάκη.
Θέλετε να μυηθείτε στο χώρο της αστροφωτογραφίας; Συμβουλευθείτε το βιβλίο Αστροφωτογραφία (εκδόσεις ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΟ Θεσσαλονίκης) και αποκτήστε τις κατάλληλες γνώσεις για να φωτογραφίσετε το ηλιακό μας σύστημα και πέρα από αυτό).
Ο Δίας (μέγεθος -2,0) λάμπει φωτεινός στα δυτικά-νοτιοδυτικά και δύει περίπου στο τέλος του λυκόφωτος.
Ο Κρόνος (μέγεθος +0,7, στην Παρθένο), ανατέλλει στα ανατολικά περίπου στις 9:30 μ.μ. και λάμπει ψηλά στο νότο πριν και κατά τη διάρκεια του λυκαυγούς. Με τηλεσκόπιο, θα μπορέσετε να δείτε ότι οι δακτύλιοί του είναι ακόμα σε κλίση 4,7°, σχεδόν η μέγιστη κλίση μέχρι τον επόμενο Αύγουστο.
Ο Ουρανός (μέγεθος 5,9, στους Ιχθείς) βρίσκεται χαμηλά στα νοτιοδυτικά όταν έχει ήδη σκοτεινιάσει.
Ο Ποσειδώνας έχει χαθεί στο φως της δύσης του ήλιου.
Ο Πλούτωνας βρίσκεται χαμηλά στα ανατολικά νοτιοανατολικά πριν το λυκαυγές.
Ο Προμηθέας-Prometheus είναι ένας μικρός δορυφόρος του Κρόνου με μήκος 100 χιλιομέτρων και για πρώτη φορά από το 2004 φωτογραφήθηκε από το διαστημικό σκάφος Cassini με τέτοια λεπτομέρεια. Διογκώσεις, κορυφογραμμές και κρατήρες κάνουν την εμφάνισή τους στο μακρόστενο σχήμα του φεγγαριού. Η ανακλαστηκότητα και τα υπόλοιπα χαρακηριστικά θα ερευνηθούν λεπτομερώς για να μάθουμε περισσότερα τόσο για τον Προμηθέα όσο και τους δακτυλίους του Κρόνου. Ο Προμηθέας και η Πανδώρα-Pandora χαρακτηρίζονται "δορυφόροι βοσκοί" στο σύστημα του δακτυλίου F του Κρόνου με τα πολυάριθμα παγάκια του. Η φωτογραφία έχει ληφθεί από απόσταση 36.000 χιλιομέτρων και είναι ανεπεξέργαστη.
Στις 2 Μαρτίου θα φωτογραφηθεί ο επόμενος στόχος, το φεγγάρι Ρέα-Rhea
Ο πρόεδρος της Βενεζουέλα Ούγο Τσάβεζ κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες για χρήση γεωφυσικού "σεισμικού όπλου" πρόκλησης του σεισμού στην Αϊτή. Φοβερό!!! Μπορεί να είναι αλήθεια κάτι τέτοιο;
Oceans, Ωκεανοί είναι ο τίτλος της νέας κινηματογραφικής ταινίας του Γάλλου Jacques Perrin, που παίζεται στις μεγάλες οθόνες της Γαλλίας, του Βελγίου και της Ελβετίας. Ο Ευρωπαίκός Οργανισμός Διαστήματος-European Space Agency, έπαιξε σημαντικό ρόλο και θα συμβάλλει στην έρευνα των ωκεανών. Οι δορυφόροι της Ευρώπης θα δείξουν με μοναδικό τρόπο από το διάστημα τις μεταβολές των ωκεανών και θα πραγματοποιήσουν μετρήσεις με σκοπό την κατανόηση του θαυμαστού, αλλά άγνωστου εν πολλοίς κόσμου της θάλασσας, η οποία σχετίζεται με το κλίμα.Η ταινία είναι ένας ύμνος στη ζωή, που πρέπει να προστατευτεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα και το κλίμα είναι βασικός παράγοντας και της ζωής των ωκεανών.
Πάντως, προσθέτω, επειδή η ανθρωπότητα έχει χορτάσει από λόγια, μόνο με έργα θα πειστεί, ότι μπορεί να αναστραφεί το κλίμα.
Το φεγγάρι ολόγιομο σκαρφαλώνει πάνω από το λόφο του Υμηττού στα 1000 μέτρα ύψος. Χτες το βράδυ το μεγαλύτερο φεγγάρι για το 2010 στο περίγειο φαντάζει τεράστιο. Από κατάλληλη απόσταση ο φωτογράφος συνδιάζει μεγέθη και χώρους, αισθητική απόλαυση και φυσικό φαινόμενο. Τέχνη και τεχνική σε αρμονία. Ο Ήλιος οχτώ μοίρες μόνο κάτω από τον ορίζοντα δεν επιτρέπει μια ακόμα καλύτερη απεικόνιση, αλλά και δεν εμποδίζει να εκφραστεί η ομορφιά αυτής της ανατολής πάνω από την Αθήνα. Λάμπει ο Παρθενώνας, λάμπει και το Φεγγάρι.
RSS: 
